آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 468 |
| تعداد مقالات | 3,642 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,642,239 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,053,442 |
خوانش بوم فمنیستی رمان دل فولاد | ||
| پژوهش نامه ادبیات داستانی | ||
| مقاله 7، دوره 15، شماره 2 - شماره پیاپی 56، تیر 1405، صفحه 153-172 اصل مقاله (435.49 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/rp.2023.9412.1816 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیرا مفتی1؛ رحمان مشتاق مهر* 2؛ ناصر علیزاده3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| بومفمنیست یا نقدِ فمنیستی بومگرا یکی از رویکردهای نوین در مطالعات جامعهشناسی است که در پیِ بهدست دادن رابطۀ ساختارمندی از ارتباط زن با طبیعت است. این نظریه برآن است که ستم به زن با ستم به طبیعت در همتنیدهاند؛ تلاش بومفمنیستها در رفع این ستم است. در عرصۀ نقدادبی تلاش این مکتب بر آشکارکردن لایههای مردسالارانۀ متون است. اگرچه این نگرش در سرزمین ما چندان شناخته شده نیست، اما بسیاری از آثار ادب فارسی از این منظر قابل تحلیل هستند. داستانهای منیرو روانیپور به دلیل همدردی این نویسنده با زنانِ گرفتارِ جامعۀ مردسالار از سویی و ابراز عشق به مظاهرِ طبیعت و نگرانی برای تخریب آن در جامعۀ صنعتی از سوی دیگر مناسب نقد بومفمنیستی هستند. در این میان دل فولاد با پرداختن به زندگی افسانه سربلند و پیوند او با درخت نارنج که یادآور پیوند زن با طبیعت است، بیش از هر نوشتۀ دیگری خوانش اکوفمنیستی را برمیتابد. این پژوهش با نگاهی بومفمنیستی در صدد دریافت بازتاب ارتباط میان زن و طبیعت و چیرگی جامعۀ مردسالار بر ایندو در دل فولاد است. پژوهش نشان داد که درتحلیل اکوفمنیستیِ دل فولاد شخصیت اصلی داستان و درخت نارنج بسیار متأثر از اقتدارهای ظالمانۀ جامعۀ مردسالار هستند و این تأثر در درخت با خشک شدن و در مادرِ افسانه با مرگش قابل تحلیل است. از دیگرسو شخصیت پویای افسانه در آن ساختارِ مردسالار در جهت مقابله با این نوع برخورد، روند زندگیش را در طول داستان تغییر میدهد و از زنی ضعیف و تحت ستم در ابتدای رمان به زنی قدرتمند در انتهای داستان تبدیل میشود. رمان به دلیل نشان دادن رفتار مراقبتی و همدلانۀ شخصیت اصلی داستان با درخت نارنج که نمادی از زنانگی است و پیوند این دو در نشاندادن واکنشهای مشابه به ستمِ واقع شده از جانب جامعۀ زنستیز، بسیاری از مؤلفههای اکوفمنیستی را در خود داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منیرو روانیپور؛ دل فولاد؛ نقداکوفمنیستی؛ زن؛ درخت نارنج | ||
| مراجع | ||
|
آیدنلو، سجاد (1398)، نارسیده ترنج، بیست مقاله دربارۀ شاهنامه و ادب حماسی ایران، تهران: سخن.
امیری، عاطفه. فرشید ساداتشریفی. (1395).«تحلیل شخصیت پری در قصههای محلی فارس(مورد پژوهی:قصههای تیله مار،دختر ماه و ستاره و دختر نارنج و ترنج)». ادبیات و زبانهای محلی ایران، سال دوم، شمارۀ4، صص1-17.
https://dorl.net/dor/20.1001.1.2345217.1395.6.4.1.5
پارساپور،زهرا.(1391).«بررسی مطالعات جهانی اخلاق زیستمحیطی و لزوم آموزش مبانی مشترک آن». پژوهشهای علم و دین، سال سوم، شمارۀ 2(پیاپی6)، صص:25-44.
پارساپور، زهرا.(1392). دربارۀ نقد بومگرا، ترجمه از مجموعه مقالات انگلیسی، عبدالله نوروزی و حسین فتحعلی،گردآوری، مقدمه و ویرایش: زهرا پارساپور،تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
پارساپور،زهرا. ربابه قلیپورو خلیلاللهی،شهلا (1396). «خوانش اکوفمنیستی رمان اندوه جنگ با تکیه بر رابطۀ فرهنگی و نمادین».پژوهشنامۀ زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ویژه نامۀ فرهنگ، ادب، هنر، صص1-21.
پارساپور،زهرا.(1397).«نقداکوفمنیستیداستانآبیها» فصلنامۀپژوهشهایادبی،سال15،شمارۀ 62، صص 33-50.
پلاموود،وال.(1993). «طبیعت، نفس و جنسیت: فمنیسم،فلسفه بوم شناختی و نقد عقلانیت».جان بنسون. اخلاق محیط زیست. مترجم: عبدالحسین وهاب زاده. مشهد: چاپخانه دانشگاه فردوسی. صص316-325.
پورخالقی چترودی، مهدخت.(1380). «درخت زندگی وارزش فرهنگی و نمادین آن در باورها». مجله مطالعات ایرانی. شمارۀ1. صص89-126.
تسلیمی، علی (1383)، گزارههایی در ادبیات معاصر ایران، داستان، تهران، نشر اختران.
دوبوار، سیمون (1385)، جنس دوم، مشهد: توس.
ذکاوت، مسیح.(1397).«درآمدی بر بومفمنیسم مطالعۀ موردی دو دوست و دیلینگ دیلینگ». مجلۀ علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز. سال نهم، شمارۀ دوم، پیاپی18.صص55-76.
doi:jcls.2017.24465.1482/10.22099
روانیپور، منیرو.(1371). دل فولاد،تهران: نیلوفر.
صادقی، فاطمه (1394)، جنسیت در آرای اخلاقی از قرن سوم پیش از اسلام تا قرن چهارم هجری، تهران: نگاه معاصر.
عنایت،حلیمه و حیدر فتحزاده (1388)، «رویکردی نظری به مفهوم اکوفمنیسم».مطالعات جامعهشناسی، دورۀ 2 شمارۀ 5 ،صص 45-64. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 659 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 39 |
||