| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 439 |
| تعداد مقالات | 3,409 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,660,935 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,395,014 |
بررسی زمان داستان فریب خوردن خر از روباه در مثنوی بر اساس نظریه زمان ژنت | ||
| پژوهش نامه ادبیات داستانی | ||
| مقاله 3، دوره 14، شماره 4، دی 1404، صفحه 45-70 اصل مقاله (514.21 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/rp.2023.8720.1723 | ||
| نویسندگان | ||
| مقصود پاشایی پایدار1؛ فاطمه کوپا* 2؛ مصطفی گرجی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| 2استاد، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| 3استاد، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| داستانهای مثنوی را میتوانیم با استفاده از نظریه های ادبی جدید نقد و بررسی کنیم. روایت شناسی رویکردی جدید است که از زبانشناسی نشأت گرفته است. از مباحث مهمی که در روایت شناسی مطرح است، مسألۀ زمانِ روایت است. از نظریه پردازان بزرگی که به این بحث پرداخته، ژرار ژنت است. ژنت برای تحلیل زمانِ روایت به سه مبحث نظم، تداوم و بسامد تأکید دارد. در پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی حکایت «فریب خوردن خر از روباه» از دفتر پنجم مثنوی با تأکید بر نظریه زمان در روایت ژرار ژنت، بررسی شد. نتایج تحقیق نشان میدهد که زمان داستان سیر خطی دارد و به جز در برخی موارد، حوادث به ترتیب در جای خود نقل شدهاست. با توجه به سیر روایی داستان متوجه میشویم که زمان غالب روایت در این داستان هم زمانی است. مولوی با توجه به فضای کلی داستان در این حکایت از زمان گذشته نگر برای نقل روایت استفاده کرده است. و از مکث های توصیفی که از عوامل موثر در به وجود آمدن شتاب منفی است به نحوی ماهرانه بهره برده، با استفاده از زاویه دید دانای کل و داستانهای درونی، تبحر خود را در ایجاد شتاب منفی به مخاطب نشان داده است. در این داستان مولوی از بسامد مفرد، بیشترین استفاده را کرده است و بسامدهای مکرر و بازگو به ترتیب در جایگاه دوم و سوم هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مولوی بلخی؛ مثنوی معنوی؛ ژرار ژنت؛ روایت شناسی؛ زمان روایت | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، بابک (1370). ساختار وتاویل متن، چاپ نهم، تهران: مرکز.
اخوت، احمد (1371). دستور زبان داستان، اصفهان: فردا.
اردلانی، شمس الحاجیه (1387). «عامل زمان در رمان سووشون»، ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی (زبان وادبیات فارسی)دوره 4 شماره10، صص25 -9.
انوشه (1376). دانشنامه ادب فارسی،ج2، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
ایگلتون،تری (1380). پیش درآمدی بر تحلیل ساختاری روایتها، ترجمه محمد راغب، تهران، فرهنگ صبا.
بامشکی، سمیرا (1393). روایتشناسی داستانهای مثنوی، چاپ دوم، تهران: هرمس.
بارت، رولان (1387). درآمدی بر تحلیل ساختاری روایتها، ترجمه محمد راغب، تهران: فرهنگ صبا.
بیات، حسین و عسگر عسگری حسنکلو (1393). « زمان و روایت در رمان آن شب هول»، تهران: زبان و ادبیات فارسی، شماره 77، صص : 61- 39. /20.1001.1.24766925.1393.22.77.2.2
پاشایی پایدار، مقصود و کوپا، فاطمه و گرجی، مصطفی (1402). نقد، بررسی و طبقهبندی مقالات مثنوی پژوهی از سال 1380 تا سال 1392، رساله دکتری دانشگاه پیام نور.
پورنامداریان، تقی (1384). در سایه آفتاب- شعر فارسی و ساختشکنی در شعر مولوی، تهران: سخن.
پرنیس، جرالد (1391). روایت شناسی شکل و کارکرد روایت، ترجمه محمد شهبا، چاپ اول، تهران: مینوی خرد.
توکلی، حمیدرضا (1389). از اشارتهای دریا: بوطیقای روایت در مثنوی، تهران: مروارید.
تولان، مایکل جی ( 1383). درآمدی نقادانه- زبان شناختی بر روایت، ترجمه ابوالفضل حری، تهران: بنیاد سینمایی فارابی.
تودورف، تزوتان ( 1379). بوطیقای ساختارگرا. ترجمة محمد نبوی. تهران: آگاه.
حسن لی و دهقانی (1389). «بررسی سرعت روایت در رمان جای خالی سلوچ»، زبان و ادب پارسی، شماره 45: صص37- 63.
داد، سیما (1383). فرهنگ اصطلاحات ادبی، چاپ دوم، تهران: مروارید.
درودگریان و همکاران (1391). «زمان روایی در رمان احتمالا من گم شده ام براساس نظریه ژرار ژنت» ، مطالعات داستانی دانشگاه پیام نور، دوره اول، شماره2: 5-17.
ریمون کنان، شلومیت(1387) روایت داستانی: بوطیقای معاصر، ترجمه ابوالفضل حری، تهران: نیلوفر.
ژنت، ژرار (1398). گفتمان روایی: رساله ای در روش تحلیل، ترجمه مریم طیور پرواز، تهران: مهر اندیش.
صهبا، فروغ (1387). « بررسی زمان در تاریخ بیهقی بر اساس نظریه زمان در روایت»، پژوهشهای ادبی، سال پنجم، شماره21، صص: 89- 112. /20.1001.1.17352932.1387.5.21.5.3
غلامحسینزاده و همکاران ( 1386). « بررسی عنصر زمان روایت با تأکید بر حکایت اعرابی درویش در مثنوی»، پژوهشهای ادبی، دوره4، شماره16، صص:199- 217.
قاسمیپور، قدرت (1387). «تحلیل ساختار روایتگیر و راوی با تکیه بر هفت پیکر نظامی»، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، شماره25، صص: 189- 205.
قاسمیپور، قدرت (1387). « زمان و روایت»، نقد ادبی، سال1 شماره 2 صص: 144- 123.
ملبوبی، محمد تقی (1376). تحلیل نو از قصص قرآن، تهران: امیرکبیر.
مکوئیلان، مارتین (1380). «گزیده مقالات روایت»، ترجمه فتاح محمدی، تهران: مینوی خرد.
مندنی پور، شهریار (1383). کتاب ارواح شهرزاد: سازهها، شگردها و فرم های داستان نو، تهران ققنوس.
مولوی، جلالالدین محمد بلخی (1376). مثنوی معنوی دوره سه جلدی بر اساس نسخه رینولد نیکلسون، تهران: ققنوس.
مهدیزاده، مهدی و امامی، نصرالله (1388). «بررسی چند شگرد روایی در قصههای مثنوی»، نقد ادبی، سال دوم، شماره8، صص:89- 112. 20.1001.1.20080360.1388.2.8.3.0
یوسفپور، محمدکاظم (1386). « نقش استطراد در حکایات مثنوی»، پژوهشهای ادبی، دوره4، شماره16، صص: 271- 293. 20.1001.1.17352932.1386.4.16.12.3 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 349 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 62 |
||