آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 439 |
| تعداد مقالات | 3,409 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,660,958 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,395,041 |
نظم ژئواکونومیک در حال دگرگونی منطقه خزر؛ فرصت چندجانبهگرایی در دیپلماسی اقتصادی ایران | ||
| مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل | ||
| مقاله 7، دوره 8، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 131-152 اصل مقاله (1.54 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ipes.2025.11096.1692 | ||
| نویسندگان | ||
| داود کریمی پور1؛ رستم ضیائی* 2؛ محمدمهدی احسان طلب3 | ||
| 1استادیار، گروه روابط بین الملل، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، جمهوری اسلامی ایران. | ||
| 2دانشجوی کارشناسیارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، جمهوری اسلامی. | ||
| 3دانشجوی کارشناسیارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظم ژئواکونومیک منطقه خزر در رقابت پیچیده قدرتهای جهانی، شرایط روبه تغییری را تجربه میکند. این منطقه در گذشته بیشتر شاهد تسلط یک یا دو قدرت جهانی بوده، اما اکنون هند و چین با برنامههای تعریفشده، ایالات متحده با توسعه دامنه سنتی اقتصادی خود و روسیه نیز با ابزارهای ضد تحریمی، هریک بخشی از این نظم را تغییر میدهند. در کنار این بازیگران بزرگ، قدرتهای منطقهای کوچکتر همچون ترکیه نیز میکوشند تا شرایط موجود را به نفع خویش تغییر دهند. مسئله اصلی پژوهش حاضر، پیرامون بررسی عوامل و تحولات مؤثر بر نظم ژئواکونومیک منطقه خزر و تبیین فرصت پیشروی دیپلماسی اقتصادی ایران است. اهمیت راهبردی نوشتار پیش رو، ناظر به ارائه درکی واقعبینانه از تحولات جهانی و مؤثر بر نظم ژئواکونومیک منطقه خزر است. پرسش کلیدی در جستار حاضر آن است که این نظم در حال تغییر، چه فرصتی برای جمهوری اسلامی ایران بههمراه خواهد داشت؟ به نظر میرسد میتوان این فرضیه را مطرح ساخت که ایران در این نظم در حال تغییر میتواند فرصت چندجانبگی توسعهیافته را برای جمهوری اسلامی ایران بههمراه آورد. یافتههای پژوهش بهروشنی نشان از این چندجانبگی توسعهیافته دارد. ایران در حالی که میتواند هند را به منطقه متصل کند، همزمان میتواند در ابتکار کمربند - راه چین نقشآفرینی کند. همزمان با اینکه میتواند گاز ترکمنستان را به آذربایجان و حتی اروپا منتقل سازد، میتواند پایههای نهادی دیپلماسی اقتصادی خود را در شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا بهبود بخشیده و همچنین با روسیه تحریمشده، سازوکارهای ضد تحریمی جدیدی را در بستر ژئواکونومیک خزر پیاده سازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خزر؛ نظم ژئواکونومیک؛ ایران؛ دیپلماسی اقتصادی؛ چندجانبهگرایی | ||
| مراجع | ||
|
جعفری، علیاکبر؛ ملکی، ماری (۱۳۹۹). معادله سیاست خارجی ایران و روسیه در معمای انرژی خزر. سیاست جهانی، ۹ (۴) (پیاپی 34)، 101-134. SID. https://sid.ir/paper/952402/fa
حلالخور، مهرداد؛ سعیدی راد، آرش (۱۴۰۱). روندهای کلان جهانی؛ تحول و گسترش ژئواکونومیک دریای خزر. فصلنامه روابط خارجی، 14 (۱)، 159-181. doi: 10.22034/fr.2022.153257
دامنپاک جامی، مرتضی (۱۳۹۷). دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران: روندها و تحولات، فرصتها و چالشهای پس از توافق هستهای. تهران: وزارت امور خارجه.
راسخی، سعید؛ حسینی، میرعبدالله (۱۳۹۶). ارزیابی همگرایی اقتصادی منطقهای حوزه دریای خزر. مطالعات اوراسیای مرکزی، 10 (۱)، 67-83. doi: 10.22059/jcep.2017.62900
سیمبر، رضا؛ افشاریان، کیوان (۱۳۹۹). تبیین دستور کار همگرایی منطقه دریای خزر با تأکید بر وابستگیهای متقابل. فصلنامه علمی مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، ۲۶ (۱۰۹)، ۷۱-۱۰۱.
شاهونوند، محمد (۱۴۰۳). انتقال گاز طبیعی حوزه خزر به بازارهای شرقی، رویکرد نظریه بازی. فصلنامه جامعه و سیاست، ۲ (۵)، ۶۳-۷۶.
صالح اصفهانی، اصغر؛ قادرپناه، فریبرز؛ بیک، علیاصغر؛ شفقت رودسری، آریا (۱۴۰۲). راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران در دریای خزر با تأکید بر نقش عوامل ژئوپلیتیکی جهت ارتقا امنیت و توسعه پایدار دریایی. فصلنامه علمی آموزش علوم دریایی، ۱۰ (۳۲)، ۱۵۲-۱۴۴.
طباطبایی، سید محمد؛ حسینی، سید محمدحسین (۱۳۹۹). تأثیر ژنوم ژئوپلیتیک کشورهای ساحلی حوزه خزر بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. دانش سیاسی، 16(۲)، 461-486. doi: 10.30497/pk.2020.75408
عراقچی، سید عباس؛ بیک بیلندی، علیاصغر (۱۳۹۷). تأثیر عوامل ژئوپلیتیک اقتصادی دریای خزر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات دفاعی استراتژیک، ۱۶ (۷۲)، ۹۹-۱۲۴.
فولادچی، فاطمه؛ مهدوی، مسعود؛ کردوانی، پرویز (۱۳۹۷). اثرات اقتصادی فرودگاه بینالمللی امام خمینی (ره) در توسعه سکونتگاههای روستایی شهرستان رباطکریم. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۷ (۳)، پیاپی ۲۵، ۱-۲۲.
قاسمی، حاکم؛ ناظری، زهرا (۱۳۹۰). تحولات ژئوپلیتیک در حوزه دریای خزر و تغییر نقش قدرتهای بزرگ در این منطقه. فصلنامه بینالمللی ژئوپلیتیک، ۷ (۲۳)، ۱۳۶-۱۷۳.
نامی، محمدحسن (۱۳۸۹). جایگاه دریایی خزر در استراتژیهای جهانی با تأکید بر قرن ۲۱. تهران: زیتون سبز.
.
. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 716 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 202 |
||