آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 444 |
| تعداد مقالات | 3,514 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,828,538 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,534,593 |
تحلیل انتقادی بازنمایی کنشگران اجتماعی در اشعار پروین اعتصامی: مطالعهای مبتنیبر راهبردهای نظام ارجاعی رویکرد ونلیوون (2008) | ||
| مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران | ||
| مقاله 6، دوره 14، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 93-110 اصل مقاله (751.69 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/jlw.2025.11654.1811 | ||
| نویسندگان | ||
| نجمه میرزاده1؛ موسی غنچه پور* 2؛ زهره احمدی پور اناری3 | ||
| 1دانشآموخته کارشناسیارشد آموزش زبان فارسی، گروه ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علومانسانی، دانشگاه فرهنگیان، کرمان، ایران | ||
| 2دانشیار زبانشناسی، گروه آموزش زبان، دانشکدة ادبیات و علومانسانی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665، تهران، ایران. | ||
| 33. دانشیار ادبیات فارسی، گروه ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علومانسانی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش در چارچوب نظام ارجاعیِ رویکرد اجتماعی-معناشناختی ونلیوون (2008) به تحلیل انتقادی بازنمایی کنشگران اجتماعی در اشعار پروین اعتصامی پرداخته شد. هدف از این پژوهش، روشنساختن روابط بین قدرت و هویت در بافت اجتماعی-سیاسی آن دوره بود. در پژوهشِ توصیفی-تحلیلی حاضر، تعداد 247 بیت از 10 قطعه شعر پروین، نمونۀ آماری در نظر گرفته شد. تحلیل این دادهها برمبنای نظامهای دوگانۀ عامارجاعی-خاصارجاعی، فردارجاعی-همسانسازی، جمعارجاعی-کلارجاعی، مشخصسازی-نامشخصسازی، پیوستهنمایی-گسستهنمایی و تمایزگذاری-تمایززدایی این رویکرد انجام شد. فراوانی بازنمایی کنشگران اجتماعی در راهبرد نوع ماهیت نشان میدهد که مؤلفههای عامارجاعی و خاصارجاعی تفاوت معناداری با یکدیگر ندارند؛ درحالیکه فراوانی مؤلفههای همسانسازی متفاوت از فردارجاعی است. در راهبرد تشخصبخشی، فراوانی مؤلفههای مشخصسازی و پیوستهنمایی بهترتیب متفاوت از مؤلفههای نامشخصسازی و گسستهنمایی است. فراوانی مؤلفههای تمایزگذاری نیز متفاوت از تمایززدایی است. براساس تحلیل دادهها، همۀ راهبردهای نظام دوگانۀ ارجاعی در متن موردمطالعه به کار گرفته شدهاند. الگوی بازنمایی کنشگران اجتماعی، برپایة مؤلفههای عامارجاعی و خاصارجاعی، نشاندهندة توجهِ فراگیر به همۀ کنشگران اجتماعی است. باتوجهبه الگوی بازنمایی همسانسازی-فردارجاعی میتوان دریافت که سازوکارهای قدرت و ساختارهای اجتماعی، به حاشیهرانی کنشگران و هویتهای انفردی انجامیده است. کاربرد مؤلفۀ «مشخصسازی» در مقایسه با «نامشخصسازی» نشاندهندة نامتوازنی در ساختار هویتی و اجتماعی جامعه است. الگوی نظام پیوستهنمایی-گسستهنمایی نیز بر چالشهای مشترک و حمایت از دگرگونیهای اجتماعی تأکید دارد. کاربرد فزایندۀ راهبرد تمایزگذاری، بر نقدِ دوگانهسازی جامعه و تفاوت در نگرش ساختار قدرت به شهروندان عادی نسبتبه کنشگران ردهبالا دلالت دارد. در این نظام دوگانه، کاربرد ضمایر به تمایز بین کنشگران و جامعۀ دوقطبی شناختهـناشناخته، تشویق دیگران به همراهی با وضع موجود جامعه، برجستهسازی وجوه مثبت گروه خود و وجوه منفی گروه دیگران، تقابل بین هویت جمعی و هویت انفرادی و ماهیت سلسلهمراتبی جامعه اشاره دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نظام ارجاعی؛ تحلیل گفتمان انتقادی؛ عامارجاعی؛ نامشخصسازی؛ پیوستهنمایی | ||
| مراجع | ||
|
آهنگر، عباسعلی؛ مشهدی، محمدامیر؛ تیموریرابر، زینب (1402). تحلیل انتقادی و بازنمایی کارگزاران اجتماعی در داستان بیژن و منیژه: الگوی جامعهشناختی-معنایی ونلیوون (2008). علم زبان، 10(17)، 113-152.
اعتصامی، پروین (1377). دیوان پروین اعتصامی. تهران: انتشارات ساحل.
باقرینیا، حدیث؛ دشتی، فرزانه (1402). بررسی اهمیت و جایگاه زن در خانواده با تأکید بر دیوان پروین اعتصامی. دوفصلنامة علمی و تخصصی زبان و ادبیات فارسی «پژوهشهای نوین ادبی»، 2(2)، 163-182.
خدادادی، مریم؛ فخرائیان، رجب؛ قادری مقدم، محمد (1401). خوانش یاکوبسنی گزارههای سیاسی و اجتماعی در قطعۀ صاعقۀ ما ستم اغنیاست از پروین اعتصامی. ماهنامة جامعهشناسی سیاسی ایران، 5(8)، 2193-2209.
رحیمی، منصور؛ پارسا، سید احمد (1402). کیفیت نقشآفرینی عناصر زبانی و روایی در پیکربندی متن آرش کمانگیر. مجلة زبان و ادبیات فارسی، ۳۱(95)، ۱۱۱-۱۳۴.
شاهرخ، مهدی؛ بابایی دم طسوج، علی؛ سادات اشکور، سید سلیمان (1400). بررسی تطبیقی درونمایة ستمستیزی در اشعار پروین اعتصامی و احمد عبدالمعطی حجازی. مطالعات ادبیات تطبیقی، 15(59)، 87-109.
صادقی، فریبا؛ اکبری، ناهید؛ جهانیان، سوزان (1400). واکاوی سرودههای پروین اعتصامی با رویکردی بر نظریۀ واکنش (جبران مضاعف) آلفرد آدلر. زبان و ادب فارسی، 13(47)، 1-27.
علینژاد، ملیحه (1402). پژوهشی روانکاوانه در شعر پروین اعتصامی. پژوهشهای میانرشتهای زبان و ادبیات فارسی، 2(2)، 239-258.
قنبری عبدالملکی، رضا؛ فیروزیان پوراصفهانی، آیلین (1401). بررسی شیوههای بازنمایی کنشگران اجتماعی در داستان درۀ خزانزده ازمنظر تحلیل گفتمان انتقادی با بهرهگیری از مؤلفههای جامعهشناختی-معنایی (رویکرد ونلیوون). جستارهای زبانی، ۱۳(۱)، ۱۹۹-۲۳۲.
ملایی، علیاکبر؛ معصومپور، سارا (1401). مقایسة رویکرد فهدالعسکر و پروین اعتصامی به مسائل اجتماعی. پژوهش در آموزش زبان و ادبیات عرب، 4(2)، 82-96. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 276 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 41 |
||