آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 423 |
| تعداد مقالات | 3,373 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,567,050 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,317,099 |
طراحی مدل جامع ارزیابی تابآوری زیرساختهای سبز با رویکرد چند معیاره فازی و طب سوزنی شهری | ||
| جغرافیا و پایداری محیط | ||
| دوره 15، شماره 4 - شماره پیاپی 57، دی 1404، صفحه 53-79 اصل مقاله (1.93 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ges.2025.12102.2865 | ||
| نویسندگان | ||
| سعیده ناصحی1؛ احمد نوحه گر* 2 | ||
| 1گروه مهندسی فضای سبز، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| 2گروه برنامهریزی، مدیریت و آموزش محیطزیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| زیرساختهای سبز شهری یکی از مؤلفههای کلیدی در تحقق پایداری اکولوژیکی به شمار میآیند که طی دهههای اخیر، تحت تأثیر گسترش سریع شهرنشینی، با کاهش تابآوری مواجه شدهاند. این پژوهش با هدف ارائه مدلی جامع برای ارزیابی تابآوری زیرساختهای سبز شهری در شهر تهران انجام شده است. در گام نخست، تغییرات کاربری اراضی در سالهای 1997، 2010 و 2023 با استفاده از تصاویر ماهوارهای لندست و تحلیل در محیط نرمافزار IDRISI بررسی شد. سپس، متریکهای اکولوژیکی لکههای سبز با استفاده از نرمافزار FRAGSTATS محاسبه گردید. در ادامه، ۱۱ شاخص کلیدی تابآوری در چهار بعد اکولوژیکی، اجتماعی، اقتصادی و کالبدی با بهرهگیری از روش دلفی و تحلیل سلسلهمراتبی فازی شناسایی و وزندهی شدند. در مرحله نهایی، لایههای اطلاعاتی با روش ترکیب خطی وزندار تلفیق و نقشه تابآوری در پنج طبقه تولید شد. همچنین از رویکرد طب سوزنی شهری برای شناسایی و تحلیل نقاط بحرانی استفاده گردید. نتایج نشان داد که مساحت زیرساختهای سبز طی دوره مورد بررسی از ۷۳۹۶ به ۴۱۷۱ هکتار کاهش یافته و بخش زیادی از این اراضی به کاربری انسانساخت تبدیل شده است. تحلیلهای اکولوژیکی حاکی از زوال شدید پیوستگی و انسجام لکههای سبز است. در میان ۱۱ شاخص بررسیشده، شاخصهای اکولوژیکی بالاترین وزن را داشتند؛ میانگین مساحت هسته (0.1423)، بزرگترین لکه (0.1254) و پیوستگی لکهها (0.1027). نقشه نهایی نشان داد که زیرساختهای سبز مناطق جنوبی و مرکزی تهران پایینترین سطح تابآوری را دارند. در نهایت با بهرهگیری از رویکرد طب سوزنی شهری مجموعهای از راهبردهای حفاظتی، تدافعی، فرصتطلبانه و تهاجمی برای ارتقای تابآوری این مناطق ارائه شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی چند معیاره فازی؛ تابآوری؛ زیرساخت سبز؛ شهرتهران؛ طب سوزنی شهری | ||
| مراجع | ||
|
زاهدی کلاکی، ابراهیم؛ متولی، صدرالدین؛ محمودزاده، حسن؛ جانباز قبادی، غلامرضا (۱۴۰0). تبیین ساختار اکولوژی شهری در راستای ارتقای ضریب تابآوری زیستمحیطی با استفاده از تحلیل متریکهای سیمای سرزمین (مطالعه موردی: شهر بهشهر). جغرافیا و برنامهریزی، ۲۵(۷۸)، ۱۹۷–۲۱۸. https://doi.org/10.22034/gp.2021.42841.2741
زاهدی کلاکی، ابراهیم؛ متولی، صدرالدین؛ محمودزاده، حسن؛ جانباز قبادی، غلامرضا (۱۴۰۲). ارزیابی تغییرات ساختار اکولوژیک شهر بهشهر بهمنظور ارائه راهکارهایی جهت بهبود پیوستگی منظر و ارتقای تابآوری زیستمحیطی. مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، ۱(۱)، ۲۳۹–۲۶۰https://dorl.net/dor/20.1001.1.25385968.1402.18.1.19.6 .
زرنگارزاده شیرازی، سارا (۱۴۰۳). تدوین و تجمیع مدلهای رویکرد طب سوزنی فراشهری و طب سوزنی شهری آسایش حرارتی با کاربست پایداری در حمایت از شهرها در برابر بحران تغییر اقلیم و گرمایش جهانی. جغرافیا (برنامهریزی منطقهای)، ۱۴(۵۶)، ۹۲–۱۴۰. https://doi.org/10.22034/jgeoq.2024.480314.4
زندسلیمی، میلاد؛ بهرامی، بختیار (۱۴۰۱). بررسی تغییرات ساختار اکولوژیک چهار تپه در سنندج به کمک روش شیءگرا و شاخصهای پیوستگی و پیچیدگی. علوم و تکنولوژی محیطزیست، ۲۴(۱۰)، 77-91. https://doi.org/10.22034/jest.2021.59586. 5330
شیرگیر، المیرا؛ بهزادفر، مصطفی؛ خیرالدین، رضا (۱۴۰۰). تبیین روشی جهت سنجش و افزایش میزان تابآوری شهری به تغییرات اقلیمی بر پایه اصول اکولوژی سیمای سرزمین در مقیاس محله شهری (مطالعه موردی: محله یوسفآباد تهران). پژوهشهای معماری منظر، ۱۰(۱۹)، ۱–۱۸. https://doi.org/10.30495/hoviatshahr.2021.17026
کرمی تاجالدین، محمد؛ شماعی، علی؛ محبی، فاطمه (۱۴۰۳). تحلیل نقش تغییر کاربری زیرساختهای سبز در تابآوری اکولوژیک منطقه یک شهرداری تهران. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، ۱۰(۴)، ۵۹–۷۸. http://doi.org/10.61186/jsaeh.10.4.59
گلچوبی دیوا، شهربانو؛ صالحی، اسماعیل؛ کریمی، سعید (۱۳۹۷). بررسی و ارزیابی اصول و معیارهای تابآوری در پایداری باغات شهری (مطالعه موردی: منطقه یک شهرداری تهران). پژوهشهای محیطزیست شهری، ۷(۴)، ۴۵–۶۰. https://doi.org/10.22034/ JSC.2018.87374
یداللهنیا، هاجر؛ رجایی، سید عباس؛ پوراحمد، احمد؛ خراسانی، محمدامین (۱۴۰۰). اثرات گسترش فیزیکی بر تابآوری زیستمحیطی شهر بابل. جغرافیا و برنامهریزی شهری، ۹(۳۲)، ۱۱۱–۱۳۰. https://mag.iga.ir/article_246244.html
یوسفی مقدم، علیرضا؛ نبی بیدهندی، غلامرضا؛ هویدی، حسن (۱۳۹۹). مدلسازی توان اکولوژیک توسعه شهری بر اساس سنجههای سیمای سرزمین (مطالعه موردی: شهر شیراز). پژوهشهای جغرافیای انسانی، ۵۲(۴)، ۱۴۰۹–۱۴۳۲. https://doi.org/10.22059/jhgr.2019.290379.1008019 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 357 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 33 |
||