آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 439 |
| تعداد مقالات | 3,409 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,660,958 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,395,041 |
ارزیابی راهبردی پیوستگی پوشش گیاهی کلانشهر تهران با تأکید بر تعیین پهنههای اولویتدار مدیریتی | ||
| جغرافیا و پایداری محیط | ||
| دوره 15، شماره 4 - شماره پیاپی 57، دی 1404، صفحه 121-142 اصل مقاله (2.09 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ges.2025.12417.2890 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده آلمحمد* 1؛ حسین خسروی2 | ||
| 1گروه حکمرانی محیط زیست، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه طراحی شهری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| گسستگی ساختاری در شبکه فضای سبز شهری موجب اختلال در کارکرد خدمات بومسازگانی و تضعیف پایداری بومشناختی کلانشهرها میشود. این پژوهش باهدف ارزیابی فضایی پیوستگی ساختاری شبکه فضای سبز کلانشهر تهران و شناسایی پهنههای اولویتدار مداخله در مقیاس محله و منطقه انجام شده است. بدین منظور، با بهرهگیری از تصاویر ماهوارهای سنتینل-۲ با قدرت تفکیک ۱۰ متر و روش طبقهبندی شیگرا، نقشه بهروز پوشش گیاهی شهری تولید شد. در ادامه، سه سنجه کلیدی از سیمای سرزمین شامل درصد پوشش لکهها (PLAND)، شاخص مجاورت فضایی (PROX) و پیچیدگی هندسی لکهها (LSI) با استفاده از نرمافزار FRAGSTATS محاسبه و با استفاده از نرمافزار ArcGIS نقشهسازی گردید. برای افزایش همترازی دادهها، نرمالسازی آماری انجام و مقادیر در قالب نمایهای وزندار تلفیق شد. چارچوب بهکاررفته با قابلیت تحلیل خردمقیاس، امکان رتبهبندی پیوستگی ساختاری در پهنههای شهری و شناسایی گسستگیهای بومشناختی را فراهم ساخت. یافتهها نشان داد نواحی شمالی شهر از بیشترین پایداری بومشناختی و اتصال فضایی برخوردارند، درحالیکه پهنههای مرکزی، شرقی و بخشهایی از غرب، با گسستگی فضایی شدید و ریزدانهترشدن مواجهاند. خروجیها میتوانند در فرایند تصمیمسازی برای مدیریت هدفمند فضای سبز، طراحی مداخلات مکانمحور، بازآفرینی زیرساختهای سبز، تدوین خطمشی محیطزیستی شهری و تخصیص بهینه سرمایهگذاریها و منابع بومشناختی مورداستفاده قرار گیرند. چارچوب پیشنهادی، با تفسیرپذیری، نقشهپذیری و تعمیمپذیری بالا، ابزاری کاربردی برای ارتقای عدالت محیطزیستی در کلانشهرهای در حال گسترش محسوب میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سنجههای سیمای سرزمین؛ تحلیل خردمقیاس؛ پایداری بومشناختی؛ گسستگی فضایی؛ عدالت محیطزیستی؛ خطمشی | ||
| مراجع | ||
|
آلمحمد، سیده؛ رمضانی مهریان، مجید (1404). نیازسنجی پهنههای شهری برای تقویت و گسترش فضای سبز با تاکید بر عدالت فضایی (مطالعه موردی: کلانشهر تهران). فصلنامه علمی راهبرد، 34 (2)، 31- 54. https://doi.org/10.22034/rahbord. 2025.515861.1802
امیدپور، مریم؛ سیاح نیا، رومینا؛ رضایی، یوسف (1399). تأثیر روند رشد و توسعه شهری بر ساختار شبکه اکولوژیک با رویکرد تابآوری و سیمای سرزمین (موردمطالعه شهر همدان). نشریه سنجشازدور و GIS ایران، 12 (2)، 19- 32. https://doi.org/10. 52547/gisj.12.2.19
حسنپور، پرستو؛ سیاحنیا، رومینا؛ اسماعیل زاده، حسن (1399). ارزیابی ساختار اکولوژیکی فضای سبز شهری با رویکرد سیمای سرزمین (مطالعه موردی: منطقه 22 تهران). فصلنامه علوم محیطی، 18 (1)، 187- 202. https://doi. rg/10.29252/envs.18.1.187
رمضانی مهریان، مجید (1401). ارزیابی کیفیت ساختاری شبکه فضای سبز در محیطهای شهری- مطالعه موردی منطقه 16 شهرداری تهران. پژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری، 10 (1)، 81- 99. https://doi. rg/10.22059/jurbangeo.2022. 325283.1535
روزبهانی، مهری؛ جانبازقبادی، غلامرضا؛ متولی، صدرالدین؛ عظیمی آملی، جلال (1400). آشکارسازی و تحلیل منطقهای تغییرات پوشش سبز شهری در مناطق 22گانه شهر تهران. فصلنامه علمی پژوهشهای بومشناسی شهری، 12 (5)، 37- 58. https://doi.org/10.30473/grup.2022.8708
صابونچی، پریچهر؛ ابرقویی، حمیده؛ متدین، حشمت اله (1397). شبکههای سبز منظرین؛ نقش مفصلبندی در یکپارچگی فضاهای سبز در منظر شهرهای معاصر ایران. باغنظر، 15 (62)، 5- 16. https://doi. rg/10.22034/bagh.2018.6628
علیپور، عباس؛ باقری، میلاد؛ چارکانه، خالق؛ محمودی چناری، حبیب؛ خداداد، مهدی (1398). تجزیهوتحلیل کیفیت و اثرات محیط زیستی فضاهای سبز شهری (مطالعه موردی: منطقه 10 شهرداری تهران). توسعه پایدار محیط جغرافیایی، 1 (1)، 33- 42. https://doi.org/10.52547/sdge.1.1.33
فتوحی، امید؛ برق جلوه، شهیندخت (1397). برنامهریزی شبکههای بومشناختی سیمای سرزمین شهری (مطالعه موردی: شهر تهران). محیطشناسی، 44 (2)، 277- 297. https://doi.org/10.22059/jes.2018.243435.1007520
کوخائی، طاهره؛ مثنوی، محمدرضا (1393). طراحی محیطی زیرساختهای اکولوژیک منظر شهری با استفاده از اصل پیوستگی با انشعابات (AWOP) بهمنظور ارتقای کیفیت زندگی شهری (مطالعۀ موردی: منطقۀ دو شهرداری تهران). محیطشناسی، 40 (3)، 559-572. https://doi.org/10.22059/jes.2014.52205
محمدی حمیدی، سمیه؛ نظم فر، حسین؛ اکبری، مجید (1399). تحلیل فضایی پارکها و فضاهای سبز شهری با استفاده از مدل کوپراس و GIS (مورد مطالعه: مناطق 22گانة شهر تهران). پژوهشهای جغرافیای انسانی، 52 (2)، 437- 455. https://doi. rg/10.22059/jhgr.2018.248988.1007610
معتقد، محمد؛ سجادزاده، حسن؛ ایزدی، محمد سعید (1402). تبیین مدل مفهومی شبکۀ سبز شهری از منظر علوم محیطی. جغرافیا و برنامه ریزی محیطی. 34 (3)، 65- 94. . https://doi. rg/10.22108/gep.2022.133689.1526
ناروئی، بهروز؛ برق جلوه، شهیندخت؛ اسماعیلزاده، حسن؛ زبردست، لعبت (1401). ارزیابی تغییرات فضایی - زمانی زیرساخت سبز شهری مبتنی بر الگوریتم درخت تصمیمگیری فرایندهای فضایی - مطالعه موردی: سیمای سرزمین تهران. فصلنامه علمی - پژوهشی اطلاعات جغرافیایی (سپهر)، 31 (122)، 167- 188. https://doi.org/10.22131/sepehr. 2022.254788
ناصحی، سعیده؛ آلمحمد، سیده؛ رمضانی مهریان، مجید؛ مبرقعی دینان، نغمه (1402). تدوین راهبردهای پایداری زیرساختهای سبز شهری با استفاده از ارزیابی تغییرات سیمای سرزمین (مطالعه موردی: منطقه دو کلانشهر تهران). جغرافیا و پایداری محیط. 13 (2)، 95- 114. https://doi.org/10.22126/ges.2023.8640.2614
یزدانپناه، مهسا؛ یاوری، احمدرضا؛ زبردست، لعبت؛ آلمحمد، سیده (1394). ارزیابی زیرساختهای سبز شهری به منظور اصلاح تدریجی آنها در سیمای سرزمین تهران. محیطشناسی، 41 (3)، 613- 625. https://doi. rg/10.22059/jes.2015.55900 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 433 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 126 |
||