آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 457 |
| تعداد مقالات | 3,578 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,384,548 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,889,361 |
نارسایی شخصیّت در داستانهای مثنوی با نظریّات روانشناسان نوین | ||
| پژوهشنامه متون ادبی دوره عراقی | ||
| مقاله 5، دوره 7، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 107-130 اصل مقاله (461.03 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ltip.2025.11735.1338 | ||
| نویسنده | ||
| صغری مرادیان* | ||
| دانش آموختۀ دکتری . مدرس، گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه بجنورد. بجنورد. ایران. | ||
| چکیده | ||
| روانشناسی علم مطالعه و تحلیل رفتار و فعالیتهای ذهنی و روانی انسان است. این علم به بررسی احساسات، تفکّرات، رفتارها، واکنشها و تجربیّات شخصی افراد میپردازد. هدف اصلی روانشناسی، درک و توضیح فعالیتهای ذهنی و روانی، بررسی دلایل و انگیزههای پشت این فعالیتها و همچنین تحلیل شخصیّت سالم و ناسالم است. نارسایی شخصیّت نوعی اختلال روانی است که الگوی فکر، عملکرد و رفتار فرد در آن ناسالم میشود. فرد مبتلا به نارسایی شخصیّت برای درک و هم ذات پنداری با موقعیّت و اشخاص به مشکل بر میخورد. جلال الدّین محمّد بلخی، به عنوان یک روانشناس معنوی – عرفانی، قرنها پیش به ارائه برخی از نظریّات و مفاهیم روانشناسی که امروز مطرح میشود، پرداخته و در آثار خود مطرح نموده است. مثنوی مولانا علاوه بر ارزش والای عرفانی، دارای اهمیّت علمی و روانشناسی نیز میباشد به طوری که میتوان آن را از جنبۀ روانشناسی مورد بررسی قرار داد. در این مقاله برآنیم، نارسایی شخصیّت را به عنوان یکی از مفاهیم نوین روانشناسی، در حکایتهای مثنوی معنوی، با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای، مورد بررسی و تحلیل قرار دهیم. نگارنده این پژوهش، ضمن تحلیل مهمترین گونههای نارسایی شخصیّت (خویشتنناپذیری، مازوخیسم اخلاقی و سادیسم اخلاقی) از دیدگاه روانشناسان به کار رفته در حکایتهای مثنوی، نمونههای هریک از این نظریّات را از این اثر ارجمند استخراج و ارائه نمودهاند. در پژوهش حاضر با بررسی مفهوم نارسایی شخصیّت و تطبیق آن با آرا و گفتار مولانا در داستانهای مثنوی صورت گرفته است، میتوان گفت که مشابهتهای بسیاری میان نظریّههای روانشناسان و اندیشههای مولانا در داستانهای مثنوی وجود دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مثنوی؛ روانشناسی نوین؛ نارسایی شخصیّت؛ خویشتنناپذیری؛ مازوخیسم؛ سادیسم | ||
| مراجع | ||
|
آریان پور، امیرحسین (1379). پژوهش و پژوهش نامه. چاپ اول، تهران: انجمن کتاب دانشجویان.
براندن، ناتانیل (1377). رمز خویشتنیابی یا روانشناسی اعتماد به نفس. ترجمه جمال هاشمی، چاپ دوّم، تهران: سهامی انتشار.
براندن، ناتانیل (1376). روانشناسی حرمت نفس. ترجمه جمال هاشمی، چاپ دوّم، تهران: سهامی انتشار.
بنی احمد، ابراهیم (1366)، قدرت روح. چاپ دوم، تهران: امیر کبیر
پروین، لارنس اِ (1374). روان شناسی شخصیّت نظریّه و تحقیق. چاپ سوّم، مترجمان محمد جعفر جوادی و پروین کدیور، تهران: موسسه فرهنگی رسا.
جعفری، محمّدتقی (1398). مولوی و جهان بینیها. چاپ دوازدهم، تهران: بعثت.
حسننژاد، علی و سعادتی مسرور (1403). بررسی هفت مفهوم روانشناسی در مثنوی معنوی. مجله پژوهشهای نوین ادبی، شماره5، سال3، صص131-115.
سنبون، مارک (1385). راه و روش فرد. مترجم منیژه جلالی، چاپ اول، تهران: البرز.
سیاسی، علی اکبر (1388). نظریّه های شخصیت با مکاتب روانشناسی. چاپ دوازدهم، تهران: دانشگاه تهران.
شولتس، دوان (1397). روانشناسی کمال. ترجمه گیتی خوشدل، چاپ بیست و سوّم، تهران: پیکان
عقدایی، تورج (1393). روانشناسی کمال در مثنوی. چاپ اوّل، تهران: دستان.
علینیا، سمیرا (1389). قصّه درمانی در قصّههای مشترک. پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه محقّق اردبیلی، دانشکده علوم انسانی، گروه زبان و ادبیات فارسی.
غیبی، جعفر (1390). بررسی مفاهیم روانشناختی در مثنوی مولوی. پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم – تبریز، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،گروه زبان و ادبیات فارسی.
فروم، اریک (1402). کتاب گریز از آزادی. ترجمه عزّت اللّه فولادوند، تهران: مروارید.
کانت، ایمانوئل (1360). درس های فلسفه اخلاق. مترجم منوچهر صانعی دره بیدی، چاپ اول، تهران: نقش و نگار.
کانت، ایمانوئل (1381) . زندگی در اینجا و اکنون . ترجمه محمد میلانی، تهران: فراوان
مرادیان، صغری و حسینپور، اسماعیل (1397). تحلیل اندیشههای مثبتگرایانه در دفتر ششم مثنوی از دیدگاه روانشناسی. سیزدهمین گردهمایی بین المللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، صص183-142.
مولوی، جلال الدین (1370). گزیده فیه ما فیه. چاپ دوّم، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
مولوی، جلال الدین (1395). مثنوی معنوی. به تصحیح رینولد نیکلسون، چاپ ششم، تهران: هرمس.
هاشمی، جمال (1397). پیغام سروش (مکتب مولانا و روانشناسی نوین). چاپ چهارم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
همایی، جلال الدین (1374). مولوی چه می گوید. چاپ ششم، تهران: موسسه نشر هما.
هورنای، کارن (1384). تضادهای درونی. ترجمۀ محمّدجعفرصفا، چاپ ششم، تهران: بهجت.
هورنای، کارن (1400). عصبانیهای عصر ما. ترجمۀ ابراهیم خواجه نوری، چاپ ششم، تهران: بهجت.
یونگ، کارل گوستاو (1377). رشد شخصیّت. ترجمۀ هایده تولایی، چاپ اول، تهران: آتیه. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 508 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 107 |
||