اثربخشی توانبخشی مبتنی بر تمرینات شناختی بر توجه، حافظه کاری، انعطاف‌پذیری، کنترل بازدارندگی و حافظه دیداری سالمندان

منابع

اسحاقی، م.، عبداللهی، م.، و میرشجاع، م. س. (۱۳۹۷). تاثیر روش‌های درمانی شناختی بر شناخت سالمندان مبتلا به آلزایمر. پرستاری سالمندان، ۴(۴)، ۶۴-۷۷.

امانی، ا.، مظاهری، م. ع.، نجاتی، و.، و شمسیان، ش. (۱۳۹۶). اثربخشی توان‌بخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی (توجه و حافظه فعال) نوجوانان بقایافته از لوسمی حاد لنفوبلاستیک دارای سابقه شیمی‌درمانی. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ۲۷(۱۴۷)، 126-138.

باشی عبدل‌آبادی، ح.، پیله‌ور، س.، و صارمی، ع. ا. (۱۳۹۵). اثر توانبخشی شناختی بر کارکردهای شناختی، حافظه، افسردگی و اضطراب در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروز. علوم اعصاب شفای خاتم، ۴(۳)، 28-40.

برات‌پور، ش.، و دشت‌بزرگی، ز. (۱۳۹۹). تاثیر توانبخشی شناختی بر کیفیت زندگی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و نگرانی سلامتی در مبتلایان به اختلال پانیک. پژوهش توانبخشی در پرستاری، ۷(۲)، 10-19.

بخشیان، ف.، یزدان‌بخش، ک.، کرمی، ج.، و حسینی، ح. (۱۴۰۲). مقایسه اثربخشی توانبخشی شناختی و دارودرمانی بر کارکردهای اجرایی در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی. ابن سینا، ۲۵(۱)، 34-44.

پاول، ت. (۱۴۰۰). کتاب کار آسیب مغزی: تمرین‌هایی برای توانبخشی شناختی. (ح. زارع و ش. موسوی، مترجم). تهران: کتاب ارجمند.

خانجانی، ز.، نظری، م.، و آب‌روانی، پ. (۱۳۹۸). اثربخشی توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی افراد دچار سکته مغزی. مطالعات روانشناسی بالینی، ۹(۳۴)، 197-226.

خدائی، م.، عندلیب کورایم، م.، و ضرقامی، ا. (۱۴۰۱). اثربخشی تمرینات شناختی مبتنی بر رایانه بر حافظه، توجه و تمرکز در سالمندان دارای آلزایمر خفیف مقیم در سرای سالمندان. روان‌شناسی پیری، ۸(۴)، ۳۲۹-۳۴۷.

دلشاد، ع.، و کاظمی، آ. س. (۱۴۰۲). بررسی اثربخشی نرم‌افزار توانبخشی شناختی کاپیتان لاگ بر انعطاف‌پذیری شناختی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس شهر تهران. فصلنامه علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ۳۳(۴)، ۳۸۱-۳۹۲.

 دهقان، ک.، شریعتمدار، آ.، و کلانتر هرمزی، آ. (۱۳۹۴). اثربخشی درمان مرور زندگی بر اضطراب مرگ و رضایت از زندگی زنان سالمند ساکن شهر تهران. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، ۶(21)، ۹-۲۱.

رحمانیان، م.، آگاه هریس، م.، عبدالحسینی، ا.، رفیعی‌پور، ا.، و دهبانی، ر. (۱۴۰۳). اثر توانبخشی شناختی نرم‌افزار کاپتان لاگ بر توجه و حافظه فعال (دیداری/ فضایی و شنیداری) بزرگسالان مبتلا به اختلال نقص توجه همراه با بیش‌فعالی. فصلنامه روانشناسی شناختی، ۱۲(۱)، ۴۶-۶۰.

رهبری غازانی، ن.، و عطادخت، ا. (۱۴۰۱). اثربخشی توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی افراد وابسته به مواد. اعتیاد پژوهی، ۱۶(۶۴)، 177-196.

زارع، ح. (۱۳۹۷). تأثیر توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر بهبود عملکرد حافظه روزمره بیماران مبتلا به اسکلروزیس چندگانه. تازه‎های علوم شناختی، ۲۰(۴)، ۱-۹.

زارع، ح.، و سیه‌جانی، ل. (۱۳۹۷). اثربخشی توان‌بخشی شناختی بر وضعیت ذهنی و عملکرد حافظه در سالمندان مبتلا به آلزایمر خفیف. تازه‌های علوم شناختی،۲۰(۳)، 51-66.

زارع، ح.، شریفی، ع. ا.، و حشم‌دار، س. (۱۳۹۸). اثر توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر بهبود اختلال شناختی خفیف و ظرفیت حافظه کاری. مجله روانشناسی، ۲۳(۴)، 371-387.

سپهوندی، م.، سپهوند، ر.، کاظمی‌فرد، د.، و حیات‌پور، آ. (۱۴۰۲). تاثیر توانبخشی شناختی بر عملکرد شناختی (توجه و حافظه) در سالمندان. راهبردهای نو در روانشناسی و علوم تربیتی، ۵(۱۸)، 27-37.

سنگی، س.، ضرغام حاجبی، م.، عشایری، ح.، و آقایوسفی، ع. (۱۴۰۰). طراحی و اثربخشی بسته آموزشی مبتنی بر فعالیت افزایش یافته شناختی، هیجانی و عصبی-عضلانی در افسردگی سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف آسایشگاه سالمندان و معلولین کهریزک تهران. تازه‎های علوم شناختی، ۲۳(۳)، 28-40.

سیه‌جانی، ل.، زارع، ح.، اورکی، م.، و شریف‌الحسینی، م. (۱۳۹۹). تدوین یک برنامه توان‌بخشی شناختی و بررسی تاثیر آن بر عملکردهای شناختی و رضایت از زندگی در سالمندان ایرانی با آلزایمر خفیف. عصب روانشناسی، ۶(۲۳)، 70-98.

شاهقلیان، م.، آزاد فلا، پ.، فتحی آشتیانی، ع.، و خدادادی، م. (۱۳۹۰). طراحی نسخه نرم‌افزاری آزمون دسته‌بندی کارت‌های ویسکانسین (WCST) مبانی نظری، نحوه ساخت و ویژگی‌های روان‌سنجی. مطالعات روان‌شناسی بالینی، ۲(۴)، 110-134.

شفائی، ش.، میرزاییان، ب.، و حسن‌زاد، ر. (۱۴۰۱). اثربخشی توانبخشی شناختی بر عملکرد حافظه فعال در سالمندان مبتلا به افسردگی غیربالینی. خانواده درمانی کاربردی، ۳(۴)، 1-17.

شهابی، ر. (۱۳۹۸). سالمندی شناختی بهنجار: تغییرات شناختی مرتبط با سن در سالمندان. روان‌شناسی پیری، ۵(۲)، ۱۱۶-۱۰۱.

طهماسبی، ف.، صالحی، ک.، و سینا، س. (۱۴۰۳). تأثیر تمرینات کارکردی بر عملکرد شناختی (حافظه کاری) و مؤلفه‌های سلامت روان مردان سالمند. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی.

علیوندی وفا، م.، شالچی، ب.، فرهودی، م.، نظری، م. ع.، و عبیدی حوریلر، ل. (۱۴۰۳). مقایسه اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه‌محور با مداخله غیررایانه‌ای بر بهبود حافظه فعال شنیداری/ دیداری بیماران مبتلا به سکته مغزی شهر تبریز. مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ۴۶(۲)، 123-135.

فیضی‌پور، ه.، سپهریان آذر، ف.، عیسی‌زادگان، ع.، و عشایری، ح. (۱۳۹۸). اثربخشی توانبخشی شناختی بر انعطاف‌پذیری شناختی، بازداری پاسخ و توجه انتخابی در بیماران مالتیپل اسکلروزیس. مجله مطالعات علوم پزشکی (مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه)، ۳۰(۱)، 49-62.

قربانیان، ا.، علیوندی وفا، م.، فرهودی، م.، و نظری، م. ع. (۱۳۹۹). اثربخشی مداخله توانبخشی شناختی رایانه‌محور بر بهبود توجه انتخابی، توجه مداوم و توجه تقسیم شده در بیماران مبتلا به سکته مغزی در شهر تبریز. طب توانبخشی، ۹(۱)، 137-146.

قیصری، ف.، و مظاهری، م. (۱۴۰۱). تأثیر توان‌بخشی شناختی بر وضعیت شناختی و افسردگی مردان سالمند مبتلا به اختلال شناختی خفیف ساکن در سرای سالمندان. مجله سالمندی ایران، ۱۷(۴)، ۵۲۲-۵۳۵.

کرمی، ج.، آبباریکی، ا.، و جشن‌پور، م. (۱۳۹۹). اثربخشی توانبخشی شناختی بر بهبود بازداری پاسخ در مردان مبتلا به سوءمصرف هروئین. اعتیاد پژوهی، ۱۴(۵۶)، ۲۶۷-۲۸۶.

کوهبومی، م.، نورسته، ع. ا.، و سمامی، ن. (۱۳۹۴). بررسی اثر تمرینات یوگا بر آمادگی جسمانی و تعادل زنان سالمند. مجله سالمندی ایران، ۱۰(۳)، 26-34.

مجرد آذر قره‌باغی، م. ج.، و دهقانی‌زاده، ج. (۱۴۰۰). اثربخشی تمرینات ورزش مغزی بر تعادل و کنترل بازداری رفتاری سالمندان دارای اختلال شناختی خفیف. روان‌شناسی پیری، ۷(۳)، ۲۱۱-۲۲۸.

محمودی اقدم، م.، سلیمانی، ا.، و عیسی‌زادگان، ع. (۱۴۰۰). بررسی تأثیر و مقایسه توانبخشی حافظه فعال و راهبردهای شناختی - فراشناختی بر روی حافظه تصویری - بینایی و فراخنای حافظه در سالمندان. راهبردهای شناختی در یادگیری، ۹(۱۶)، ۱۵۹-۱۸۱.

محمودی اقدم، م.، سلیمانی، ا.، و عیسی‌زادگان، ع. (۱۳۹۹). اثربخشی توانبخشی راهبردهای شناختی - فراشناختی بر عملکردهای لوب پیشانی پشتی جانبی در سالمندان. روان‌شناسی پیری، ۶(۱)، 79-92.

مظفری، م.، مهری نژاد، س. ا.، پیوسته گر، م.، و سلطانی، س. (۱۳۹۹). مقایسه اختلال شناختی در افراد با یا بدون پیشینه آسیب مغزی تروماتیک شدید. مجله علوم پزشکی گیلان، ۲۹(3)، ۲۲-۳۳.

معتمدی، ع.، برجعلی، ا.، و صادق‌پور، م. (۱۳۹۷). پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی سالمندان براساس توان مدیریت استرس و حمایت اجتماعی. مجله سالمندی ایران، ۱۳(۱)، 98-109.

میرزائی، م.، حسنی ابهریان، پ.، مسچی، ف.، و ثابت، م. (۱۴۰۰). اثربخشی توانبخشی شناختی مبتنی بر نرم‌افزار ریهاکام بر بهبود عملکرد شناختی سالمندان. پرستار و پزشک در رزم، ۹(۳۱)، ۳۲-۴۵.

نظربلند، ن.، طهماسی، آ.، و نجاتی، و. (۱۳۹۸). اثربخشی توانبخشی شناختی مبتنی بر بسته «آرام» بر بهبود کارکردهای اجرایی توجه انتخابی، کنترل بازداری و حافظه‌کاری در سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف. روانشناسی شناختی، ۷(۳)، ۴۰-۵۹.

نظری، ف.، قدسی، پ.، و ابراهیم‌پور، م. (۱۴۰۰). اثر بخشی آموزش توانبخشی شناختی بر حافظه کاری بزرگسالان مبتلا به بیش‌فعالی-همراه با نقص توجه. روان پرستاری، ۹(۵)، 76-89.

وحدانی‌نیا، م. س.، گشتاسبی، آ.، منتظری، ع.، و مفتون، ف. (۱۳۸۴). کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی در سالمندان. پایش، ۴(۲)، 113-120.

یزدان‌بخش، ک.، و آذرنیا، ا. (۱۴۰۲). اثربخشی توان‌بخشی شناختی بر بهبود توانایی‌های شناختی سالمندان. مجله سالمندی ایران، ۱۸(۱)، ۳۲-۴۵.

References

Alivandi Vafa, M., Shalchi, B., Farhoodi, M., Nazari, M. A., & Abidi Houriler, L. (2024). Comparison of the effectiveness of computer-based cognitive rehabilitation with non-computerized intervention on the improvement of auditory/visual working memory in stroke patients in Tabriz. Tabriz University of Medical Sciences Journal, 46(2), 123-135.

Amani, A., Mazaheri, M. A., Nejati, V., & Shamsian, S. (2017). The effectiveness of cognitive rehabilitation on executive functions (attention and working memory) of adolescents recovered from acute lymphoblastic leukemia with a history of chemotherapy. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences, 27(147), 126-138. [Persian]

Bakhshian, F., Yazdanbakhsh, K., Karami, J., & Hosseini, H. (2023). Comparing the effectiveness of cognitive rehabilitation and pharmacotherapy on executive functions in patients with borderline personality disorder. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery, 25(1), 34-44.

Bashi Abdol-Abadi, H., Pilehvar, S., & Saremi, A. (2016). The effect of cognitive rehabilitation on cognitive functions, memory, depression, and anxiety in patients with multiple sclerosis. Khatam Neuroscience, 4(3), 28-40. [Persian]

Baratpour, Sh., & Dashtbozorgi, Z. (2020). The effect of cognitive rehabilitation on quality of life, psychological flexibility, and health anxiety in patients with panic disorder. Journal of Nursing Rehabilitation Research, 7(2), 10-19. [Persian]

Dehghan, K., Shariatmadar, A., & Kalantar Hormozi, A. (2015). The effectiveness of life review therapy on death anxiety and life satisfaction of elderly women residing in Tehran. Journal of Counseling Culture and Psychotherapy, 6(21), 9-21.

Delawar, A. (2016). The book of research methods in psychology and educational science. Publications.

Delshad, A., & Kazemi, A. S. (2023). Investigating the effectiveness of the Captain Log cognitive rehabilitation software on the cognitive flexibility of patients with multiple sclerosis in Tehran. Islamic Azad University Journal of Medical Sciences, 33(4), 381-392. [Persian]

Eshaghi, M., Abdollahi, M., & Mirshoja, M. S. (2018). The effect of cognitive therapy methods on the cognition of elderly patients with Alzheimer's disease. Journal of Elderly Care Nursing, 4(4), 64-77. [Persian]

Faizipour, H., Sepehrian Azar, F., Issazadegan, A., & Ashayeri, H. (2019). The effectiveness of cognitive rehabilitation on cognitive flexibility, response inhibition and selective attention in patients with multiple sclerosis. Journal of Urmia University of Medical Sciences, 30(1), 49-62. [Persian]

Gheysari, F., & Mazaheri, M. (2022). The effect of cognitive rehabilitation on cognitive status and depression in elderly men with mild cognitive impairment residing in nursing homes. Iranian Journal of Ageing, 17(4), 522-535. [Persian]

Ghorbanian, A., Alivandi Vafa, M., Farhoodi, M., & Nazari, M. A. (2020). Effectiveness of computer-based cognitive rehabilitation intervention on the improvement of selective, sustained, and divided attention in stroke patients in Tabriz. The Scientific Journal of Rehabilitation Medicine, 9(1), 137-146. https://doi.org/10.22037/jrm.2019.111831.2110

Karami, J., Abbariki, A., & Jashnpour, M. (2020). The effectiveness of cognitive rehabilitation on improving response inhibition in men with heroin abuse. Addiction Research, 14(56), 267-286. [Persian]

Khanjani, Z., Nazari, M. A., & Abravani, P. (2019). The effectiveness of cognitive rehabilitation on executive functions in patients with stroke. Clinical Psychology Studies, 10(34), 197-226. https://doi.org/10.22054/jcps.2019.38717.2059

Khodaei, M., Andalib Kourayem, M., & Zarghami, E. (2022). Effectiveness of computer-based cognitive exercises on memory, attention and concentration in the elderly with mild Alzheimer's disease living in nursing homes. Aging Psychology, 8(4), 329-347. https://doi.org/10.22126/jap.2022.8499.1674

Kiayi, M., Sangi, M., & Nainian, M. R. (2018). Cognitive problems in Iranian older adults with mild cognitive impairment: A qualitative study to develop a cognitive empowerment package. Advances in Cognitive Science, 25(2), 5-14.

Koohboomi, M., Norasteh, A., & Samami, N. (2015). A study on the effect of yoga exercises on physical fitness and balance in elderly women. Iranian Journal of Ageing, 10(3), 26-34. [Persian]

Mahmoudi Aghdam, M., Soleimani, A., & Issazadegan, A. (2020). Effectiveness of cognitive-metacognitive strategies rehabilitation on dorsolateral prefrontal lobe functions in the elderly. Aging Psychology, 6(1), 79-92. [Persian]

Mahmoudi Aghdam, M., Soleimani, A., & Issazadegan, A. (2021). The effect and comparison of working memory rehabilitation and cognitive-metacognitive strategies on visual memory and memory span in the elderly. Cognitive Strategies in Learning, 9(16), 159-181. https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2020.21192.2117

Mirzaei, M., Hasani Abaharian, P., Meschi, F., & Sabet, M. (2021). The effectiveness of cognitive rehabilitation based on Rihakam software on improving cognitive function of the elderly. NPWJM, 9(31), 32-45. [Persian]

Mojarrad Azar Gharabaghi, M. J., & Dehghanizadeh, J. (2021). The effectiveness of brain exercises on balance and behavioral inhibition control in elderly people with mild cognitive impairment. Aging Psychology, 7(3), 211-228. https://doi.org/10.22126/jap.2021.6509.1539

Motamedi, A., Borjali, A., & Sadeghpour, M. (2018). Predicting psychological well-being of the elderly based on stress management ability and social support. Iranian Journal of Ageing, 13(1), 98-109. [Persian]

Mozaffari, M., Mehrinejad, S. A., Peyvastehgar, M., & Soltani, S. (2020). Comparison of cognitive impairment in individuals with or without a history of severe traumatic brain injury. Journal of Guilan University of Medical Sciences, 29(3), 22-33.

Nazarboland, N., Tahmasi, A., & Nejati, V. (2019). The effectiveness of cognitive rehabilitation based on "Aram" package on improving executive functions, selective attention, inhibitory control, and working memory in elderly with mild cognitive impairment. Cognitive Psychology, 7(3), 40-59. [Persian]

Nazari, F., Ghodsi, P., & Ebrahimpour, M. (2021). The effectiveness of cognitive rehabilitation training on working memory of adults with ADHD. Psychiatric Nursing, 9(5), 76-86. [Persian]

Paul, T. (2021). Brain injury workbook: Exercises for cognitive rehabilitation. Arjmand Publications. [Persian]

Rahbari Ghazani, N., & Atadokht, A. (2022). The effectiveness of cognitive rehabilitation on executive functions in substance-dependent individuals. Addiction Research, 16(64), 177-196. [Persian]

Rahmanian, M., Agah Haris, M., Abdolhoseini, A., & Dehbani, R. (2024). Effectiveness of captain log cognitive rehabilitation software on attention and visual spatial and auditory active memory of adults with attention deficit hyperactivity disorder. CPJ, 12(1), 46-60. [Persian]

Sangi, S., Zargham Hajebi, M., Ashayeri, H., & Aghayousefi, A. (2021). Designing and effectiveness of an educational package based on increased cognitive, emotional, and neuromuscular activity in depression of elderly with mild cognitive impairment in Kahrizak nursing home and disabled center. Advances in Cognitive Science, 23(3), 28-40. [Persian]

Sepahvandi, M., sepahvand, R., kazemifard, D., & Hayatpour, A. (2022). The impact of cognitive rehabilitation on cognitive performance (attention and memory) in the elderly. New Strategies in Psychology and Educational Sciences, 5(18), 27-37.

Shahabi, R. (2019). Normal cognitive aging: Age related cognitive changes in elderly. Aging Psychology, 5(2), 101-116. https://doi.org/10.22126/jap.1970.1179

Shafaei, Sh., Mirzaian, B., & Hasanzadeh, R. (2023). The effectiveness of cognitive rehabilitation on executive function and working memory function in the elderly with non-clinical depression. Applied Family Therapy, 3(4), 1-17.

Shaghoulian, M., Azadfala, P., Fathi Ashtiani, A., & Khodadadi, M. (2011). Designing a software version of the Wisconsin Card Sorting Test (WCST): Theoretical foundations, construction, and psychometric properties. Journal of Clinical Psychology Studies, 2(4), 110-134. [Persian]

Siahjani, L., Zare, H., Oraki, M., & Sharifolhoseyni, M. (2021). Compiling a cognitive rehabilitation program and its effects on cognitive functions and life satisfaction in the Iranian elderly with mild Alzheimer's. Neuropsychology, 6(23), 70-98. https://doi.org/10.30473/clpsy.2020.51920.1524

Tahmasbi, F., Salehi, S. K., & Sina, S. (2024). The effect of a functional training on the cognitive functions (working memory) and mental health components of healthy elderly men. Journal of applied psychological research. https://doi.org/10.22059/japr.2024.361911.644669

Vahdani Nia, M. S., Goshtasebi, A., Montazeri, A., & Maftoon, F. (2005). Health-related quality of life in an elderly population in Iran. Payesh, 4(2), 113-120.

Yazdanbakhsh, K., & Azarnia, A. (2023). The effectiveness of cognitive rehabilitation on improving the cognitive abilities of the elderly. Iranian Journal of Ageing, 18(1), 32-45. [Persian]

Zare, H. (2018). The effect of computerized cognitive rehabilitation on improving daily memory performance in patients with multiple sclerosis. Advances in Cognitive Science, 20(4), 1-9. [Persian]

Zare, H., & Siahjani, L. (2018). The efficacy of cognitive rehabilitation on mental state and memory function of the elderly with mild Alzheimer's. Advances in Cognitive Sciences, 20(3), 51-66. [Persian]

Zare, H., Sharifi, A. A., & Hashamdar, S. (2020). Effect of computerized cognitive rehabilitation on improvement of mild cognitive impairment and working memory capacity. Journal of Psychology, 23(4), 371-387.