آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 472 |
| تعداد مقالات | 3,741 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,482,573 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,559,081 |
محیط، زبان و جهان‌بینی: تحلیل شناختی استعاره‌های کنایی حوزه‌های اخلاقی «صداقت و خیانت» در فارسی، انگلیسی و فرانسوی | ||
| مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران | ||
| مقاله 7، دوره 14، شماره 3، مهر 1405، صفحه 125-147 اصل مقاله (1.8 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/jlw.2025.12177.1834 | ||
| نویسندگان | ||
| نرگس محمدی1؛ زهرا ابوالحسنی چیمه* 2؛ مهناز کربلایی صادق3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار گروه زبان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی اصطلاحات کنایی در حوزه‌های «صداقت» و «خیانت» با استخراج طرحوارههای تصویری و بررسی تأثیر «محیط» بر «ذهنیت» سخنوران در سه زبان فارسی، انگلیسی و فرانسوی انجام شده است. این مطالعه برپایة رویکرد شناختی جانسون و لیکاف (1980) استوار است. داده‌های پژوهش شاملِ اصطلاحاتِ کنایی در دو حوزۀ مذکور در سه زبان متفاوت است تا میزان بدنمندی استعاره‌های مفهومی اخلاقی و روند انگاشت و انطباق حوزۀ مبدأ (لایۀ تحت‌الفظی کلام) برحوزۀ مقصد (معنای کنایی) بررسی شود. یافته‌ها نشان می‌دهند که «طرح‌وارۀ حجمی»، اصلی‌ترین الگو برای عینیت‌بخشی به مفاهیم در هر سه زبان است و نقش محوری «بدن» در همة طرح‌واره‌ها مشهود است. بااین‌حال، تفاوت‌های بافت فرهنگی و اقلیمی (محیط) به بروز تمایزات روساختی در زبان و تفاوت در برداشت‌های ذهنی از مفاهیم یکسان منجر شده است؛ امری که نقش عنصر «محیط» را در توالیِ سه‌گانۀ «محیط-زبانِ بدنمند-ذهن» برجسته می‌کند. در زبان فارسی، درصد بالای طرحوارههای «قدرتی» و «جهتی عمودی» در حوزۀ خیانت، القاگر شدت خشونت و سلسله‌مراتبی‌انگاشتن قدرت و خیانت درمقابلِ ضعف و صداقت به‌لحاظ اجتماعی در ذهنیت سخنوران است. در زبان انگلیسی، غلبة طرحوارههای «حرکتی» و «سطح»، سخنوران را به‌سوی بیان مستقیم و بدون حاشیۀ حقیقت، در مسیر خطی سوق می‌دهد؛ درحالی‌که در زبان فرانسوی، آمار بالای طرح‌وارۀ «قدرتی» در حوزۀ صداقت بر رویکردی مبتنی‌بر جسارت در فاش‌سازی و ابراز نظر آزادانه به‌منزلۀ وظیفه‌ای اجتماعی تأکید می‌ورزد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| زبان‌شناسی شناختی؛ استعارۀ مفهومی؛ بدنمندی؛ طرحوارههای تصویری؛ جهان‌بینی | ||
| مراجع | ||
|
جوکندان صامت، سجاد (1393). بررسی عواطف از دیدگاه شناخت‌گرایان. فصلنامۀ پازند، 37(10)، 97-117.
صباحی‌گراغانی، حمید؛ احمدرضا حیدریان شهری (1401). بررسی زبان‌شناختی استعاره‌های مربوط به اعضای بدن در سورۀ بقره (رویکرد شناختی). پرتال پژوهش‌های نوین در مطالعات علوم‌انسانی، 2(1)، 119-133.
قادری نجف آبادی، سلیمان (1392). شعرشناسی شناختی: تحلیل پاره‌ای از استعارات برگرفته از اندام‌های بدن در بوستان سعدی. پایگاه مجلات تخصصی نور، 8، 21-52.
قائمی‌نیا، علیرضا (1388). نقش استعاره‌های مفهومی در تفکر دینی. فصلنامۀ قبسات، 54(14)، 159-168.
محمدی، نرگس (1401). تحلیل شناختی سبک شعری غزل در چارچوب طرحوارههای تصویری جانسون و معناشناسی قالبی فیلمور در هفتمین همایش بین‌المللی مطالعات زبان و ادبیات در جهان اسلام. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 406 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 101 |
||