آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 444 |
| تعداد مقالات | 3,517 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,839,488 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,556,065 |
بررسی نظر شارحانِ دیوان انوری در ضبط و تحلیلِ دو قصیدۀ او | ||
| پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی | ||
| مقاله 6، دوره 7، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 131-156 اصل مقاله (507.52 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ltip.2025.11234.1305 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا نبی لو* | ||
| استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در پژوهش حاضر به بررسی و مقایسۀ نظر شارحان دیوان انوری پرداخته میشود، از شارحان قدیم و جدید اشعار انوری میتوان به شادیآبادی در قرن دهم، فراهانی قرن یازدهم، دنبلی قرن سیزدهم و مدرس رضوی و سید جعفر شهیدی در دورۀ معاصر اشاره کرد. این شارحان به شرح و تحلیل ابیات انوری خصوصا دشواریها و مشکلات دیوان او پرداختهاند و هر یک در حد توان خود به گشودن برخی از مشکلات آن، اهتمام ورزیدهاند. از بررسی این شروح دریافته میشود که شرح شادیآبادی بر سایر شروح تأثیر زیادی گذاشته است و از میان شارحان معاصر، مدرس رضوی و شهیدی کاملا از شروح پیشین تأثیر پذیرفتهاند. هر کدام از این شروح در عین حال که از مزایایی برخوردارند نواقص و ضعفهایی دارند که در شرح برخی ابیاتِ این مقاله نشان داده میشود. در تحلیل ابیات منتخب، شارحان متفاوت عمل کردهاند و از شیوۀ یکسانی پیروی نکردهاند. شادیآبادی ضمن تفسیر مفردات و غرض بیت گاهی تحت تأثیر ذوق شاعرانۀ خود قرار گرفته است. شرح فراهانی عالمانهتر است و در تحلیل ابیات به منابع و کتب دیگر مراجعه کرده است. دنبلی تمام ابیات قصاید را توضیح داده است. مدرس رضوی در ضمن تعلیقات خود بر دیوان انوری به شرح و معنی برخی ابیات روی آورده و شهیدی نیز ضمن توجه به همۀ این شروح به جمعبندی معنای ابیات و نقد نظر دیگر شارحان پرداخته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دیوان انوری؛ شادیآبادی؛ فراهانی؛ دنبلی؛ مدرس رضوی؛ شهیدی | ||
| مراجع | ||
|
آذرچالشتری، محمد کریم (1374). تصحیح نسخه خطی شرح دیوان انوری اثر عبدالرزاق دنبلی تبریزی. پایاننامه کارشناسی ارشد، مهدی نوریان و جمشید مظاهری، دانشگاه آزاد اسلامی نجفآباد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه زبان و ادبیات فارسی.
اسکندری، علی اصغر (1388) .تصحیحِ شرحِ شادیآبادی بر دیوانِ انوری. پایاننامه کارشناسی ارشد، محمدرضا ترکی، دانشگاهِ تهران، دانشکده ادبیات و علومِ انسانی، گروهِ زبان و ادبیاتِ فارسی.
امامی، علیرضا و عاطفه طهماسبی گرکانی (1400) .تفاوت هشت دستنویس کهن دیوان انوری با تصحیح استاد مدرس در تعداد قصاید و قطعات. پژوهشنامۀ متون ادبی دورۀ عراقی، سال دوم، شمارۀ 3. صص 15-37.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (۶۸۰). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ ۱۳۵۰۳، کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (708). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ ۳۷۸۴، ترکیه، کتابخانۀ فاتح.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (785). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ ۱۳۵۸۲، کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (ق 9). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ ۳۷۸۳، ترکیه، کتابخانۀ فاتح.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (ق 9 و 10). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ ۳۷۸۱، ترکیه، کتابخانۀ فاتح.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (ق 10 و 11). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ ۳۸۸۶، ترکیه، کتابخانۀ ایاصوفیا.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (1035). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ514، فرانسه، کتابخانۀ ملّی پاریس.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (1079). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ 0040، کانادا، کتابخانۀ دانشگاه مکگیل.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (1079). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ Fy 9 ، ترکیه، کتابخانۀ دانشگاه استانبول.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (1221). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ ۲۶۰۷، ترکیه، کتابخانۀ اسعد افندی.
انوری ابیوردی، اوحدالدّین علیبن محمّد (بیتا). دیوان. نسخۀ خطی شمارۀ ۷۶۵۷، کتابخانۀ آستان قدس رضوی.
ترکی، محمدرضا و علی اصغر اسکندری (1393). شادیآبادی و شرح او بر دیوان انوری. نامه فرهنگستان، ویژه نامه شبه قاره، سال دوم، شماره 3.ص 115-132.
دنبلی، محمد بن عبدالرزاق (1287) .شرح دیوان انوری. نسخۀ خطی شماره 9382، کتابخانه مجلس.
دهخدا، علیاکبر (1377). لغتنامه. دورۀ پانزده جلدی، تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران با همکاری انتشارات روزنه.
زرین کوب، عبدالحسین (1347) . با کاراون حله. چاپ 2، تهران: سازمان چاپ و انتشارات جاویدان.
شادیآبادی، محمد بن داوود (1029). شرح دیوان انوری. نسخۀ خطی شماره 729، ترکیه، کتابخانۀ سلیمانیه.
شادیآبادی، محمد بن داوود (بی تا). شرح دیوان انوری. نسـخة خطّـی شماره 239، پاکستان، دانشـگاه پنجـاب.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1372). مفلس کیمیافروش. تهران: انتشارات سخن.
شهیدی، سید جعفر (1382). شرح لغات و مشکلات دیوان انوری. چاپ 3، تهران: علمی و فرهنگی.
عسکری، فراست و عبدالعلی اویسی کهخا و محمود عباسی (1395). تحلیل سبکی اولین شرح دیوان انوری. مطالعات شبه قاره، دوره 8، شماره 27، ص 83-102.
فراهانی، ابوالحسن(1340). شرح مشکلات دیوان انوری. تصحیح مدرس رضوی، تهران: انتشارت دانشگاه تهران.
فروزانفر، بدیع الزمان (1387). سخن و سخنوران.چاپ اول، تهران: زوار.
مدبری، محمود (1395) .محمد بن عبدالرزاق بیک دنبلی و نسخهای از شرح دیوان انوری او. نشریۀ گزارش میراث، سال 1، شماره 76، ص 10-12.
مدرس رضوی، محمدتقی (1376). دیوان انوری. چاپ 5، تهران: علمی و فرهنگی.
نورایی، الیاس و محمدامین احمدپور(1395). نقد و بررسی تصحیحات پیشین دیوان انوری. آینه میراث، دوره 14، شماره 1 ، ص 355- 372. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 126 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 55 |
||