| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 439 |
| تعداد مقالات | 3,409 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,660,939 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,395,015 |
کارآفرینی در سایه بحران: راهکارها و تجارب کنشهای غیرِ مترقبه در شرکتهای کوچک و متوسط | ||
| آموزش و مدیریت کارآفرینی | ||
| دوره 4، شماره 3 - شماره پیاپی 12، مهر 1404، صفحه 55-78 اصل مقاله (1.32 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/eme.2025.12458.1199 | ||
| نویسندگان | ||
| سید مهدی خاک زادیان* ؛ مرتضی ملکی مینباش رزگاه | ||
| گروه مدیریت صنعتی (کارآفرینی)، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهکارها و تجارب برتر کنشهای کارآفرینانه در رویارویی با بحران در بنگاههای کوچک و متوسط استان مازندران انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث شیوه گردآوری دادهها، بهصورت آمیخته انجام شده است. در بخش کیفی، دادهها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 20 نفر از کارآفرینان موفق و باتجربه که سابقه مدیریت در شرایط بحران را داشتهاند، جمعآوری و با استفاده از تحلیل تماتیک بر اساس مدل براون و کلارک تحلیل شد. نمونهگیری به روش هدفمند و گلولهبرفی تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. جامعه آماری این پژوهش شامل کارآفرینان بنگاههای کوچک و متوسط استان مازندران است که حجم نمونه 10 برابر تعداد سؤالات پرسشنامه انتخاب شد؛ بنابراین در بخش کمی، 320 نفر از کارآفرینان کسبوکارهای کوچک و متوسط بهروش نمونهگیری تصادفی طبقهای با انتساب متناسب انتخاب و پرسشنامهای محققساخته را تکمیل کردند. روایی و پایایی ابزار پژوهش با نظر خبرگان و آلفای کرونباخ تأیید شد و دادههای کمّی با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری (تحلیل عاملی تأییدی) در نرمافزار Smart PLS4 تجزیه و تحلیل گردید. یافتههای پژوهش نشان داد که پنج راهبرد اصلی شامل تغییر سریع مدل کسبوکار، نوآوری در محصول یا خدمت، اتخاذ تصمیمات جسورانه و ریسکپذیر، بهرهگیری از شبکهها و حمایتهای اجتماعی و رهبری و مدیریت منابع انسانی بیشترین نقش را در تداوم و موفقیت بنگاههای مورد مطالعه طی بحرانها داشتهاند. نتایج همه مسیرها معنادار و شاخصهای برازش مدل قوی ارزیابی شد. همچنین مشخص شد که مدل کسبوکار منعطف و بهرهگیری از شبکههای حمایتی، تأثیرگذارترین عوامل در عبور موفقیتآمیز از بحران هستند. پژوهش حاضر ضمن تأکید بر نوآوری و تصمیمهای شجاعانه، اهمیت رهبری منابع انسانی و اتکا به حمایتهای شبکهای را در شرایط بحرانی تبیین میکند و پیشنهادهایی برای ارتقای تابآوری کارآفرینان منطقه ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بحران؛ شرکتهای کوچک و متوسط؛ کارآفرینی؛ کنشهای غیرِ مترقبه | ||
| مراجع | ||
|
منابع
پژوهان، ایوب؛ دژآگه، زهره (1404). طراحی و تبیین مدل دادهبنیاد توانمندسازی مهارتهای کارآفرینانه مددجویان. آموزش و مدیریت کارآفرینی، 4(1)، 28-1. .doi: 10.22126/eme.2025.12022.1166
پورجمشیدی، ندا؛ ستوده، نازنینزهرا؛ رضایی، نگار؛ رضایی، حلیمه (1402). مدلسازی مؤلفههای اثرگذار بر تمایل دانشجویان به راهاندازی کسبوکار. مجله پژوهشهای کارآفرینی، 2(4)، 82-71. .doi: 10.22034/jer.2023. 2002535.1040
پورعیدیوند، لاله؛ نصراللهی، مهدی؛ مظفری، محمدمهدی؛ انیسه، محمد (1403). بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر کارآفرینی گردشگری در شرایط بحران (مطالعه موردی: شهر اصفهان). فصلنامه علمی برنامهریزی منطقهای، 14(55)، 62-47. doi: 10.30495/jzpm.2022.29669.4033.
خاکزادیان، سید مهدی (1404). شناسایی و اولویتبندی شاخصهای کنشهای غیرِ مترقبه دانشجویان کارآفرین در دانشگاه مازندران. مدیریت و چشمانداز آموزش، 7(1)، 21-1. .doi: 10.22034/jmep.2025.519094.1507
رحمانی فیروزی، رقیه؛ آقاجانی افروزی، علیاکبر؛ احمدی فیروزجائی، علی (1403). تبیین عملکرد کسبوکارهای کوچک و متوسط بر اساس رویکرد نوآوری در شرایط همهگیری کووید-19 (مورد مطالعه: صنایع غذایی استان مازندران). مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی، 11(2)، 73-54. doi: 10.22069/jead.2024.21929.1779.
صبا، علیاصغر؛ نادری، نادر؛ رضایی، بیژن؛ محمدیفر، یوسف (1402). ارائه مدلی پارادایمیک برای توسعه آموزش کارآفرینی در دانشگاههای نسل سوم؛ کاربست نظریه بنیانی. آموزش و مدیریت کارآفرینی، 2(1)، 74-59. doi: 10.22126/eme.2023.9222.1031.
علوی، سید احمد؛ ممیز، آیتاله؛ باقری، افسانه (1403). یادگیری کارآفرینانه در بحران: مرور ادبیات با رویکرد کتابسنجی. مجله پژوهشهای کارآفرینی، 3(3)، 103-87. doi: 10.22034/jer.2024.714446.
علوی، سید احمد؛ ممیز، آیتاله؛ باقری، افسانه (1404). یادگیری کارآفرینانه در بحران؛ مدیریت هوشمند شرایط عدم قطعیت در بازار. مدیریت بازاریابی هوشمند، 6(1)، 65-39. doi: JABM.3.2.15564.351256.325742858.
قاسم آهنگری، راحیل؛ باقرزاده، محمدرضا؛ قلیپور کنعانی، یوسف؛ طبری، مجتبی (1403). مدلسازی مدیریت منابع انسانی بر اساس شایستگیهای ممتاز با رویکرد کارآفرینی (مورد مطالعه: سازمان تأمین اجتماعی). آموزش و مدیریت کارآفرینی، 3(3)، 140-115. doi: 10.22126/eme.2024.11316.1122.
قیافهداوودی، زهرا؛ چیتساز، احسان؛ مبارکی، محمدحسن (1403). بهبود ذهنیتهای کارآفرینانه از طریق مربیگری شناختی-رفتاری: راهکاری مداخلهای- اصلاحی از منظر خبرگان. آموزش و مدیریت کارآفرینی، 3(2)، 92-69. .doi: 10.22126/eme.2024.10112.1085
کریمی جعفری، فاطمه؛ بایرامزاده، سونا؛ دبیری، آرش (1403). شناسایی استراتژیهای مدیریت بحران کسبوکارهای کوچک فعال در صنعت مواد غذایی ایران در دوران همهگیری کوویدـ۱۹ با رویکرد آمیخته. دانش پیشگیری و مدیریت بحران، 14(3)، 335-310. doi: 10.32598/DMKP.14.3.835.1.
مرادی، نیلوفر؛ رضائیان، علی؛ حمیدیفر، فاطمه (1400). بررسی عوامل اثرگذار بر کارآفرینی سازمانی با رویکرد بداههپردازی در شهرداری تهران. اقتصاد و برنامهریزی شهری، 2(3)، 133-122. doi: 10.22034/UE.2021.2.03.01.
نادری، نادر؛ رضایی، بیژن؛ کرمیان، فرانک؛ خسروی، احسان (1403). واکاوی پدیده عدم استقبال مددجویان کمیته امداد استان کرمانشاه از طرحهای کارآفرینی و اشتغالزایی؛ کاربست نظریه بنیانی. آموزش و مدیریت کارآفرینی، 3(4)، 114-91. doi: 10.22126/eme.2025. 11821.1148.
References
Alavi, S. A., Momayyez, A., & Bagheri, A. (2025). Entrepreneurial learning in crisis: intelligent management of market uncertainty. Journal of Intelligent Marketing Management, 6(1), 39-65. doi: JABM.3.2.15564.351256.325742858. (in Persian).
Alavi, S. A., Momeyz, A., & Bagheri, A. (2024). Entrepreneurial learning in crisis: A bibliometric literature review. Journal of Entrepreneurship Research, 3(3), 87–103. doi: 10.22034/jer. 2024.714446. (in Persian).
Audretsch, D. B., Belitski, M., & Herzig, M. (2025). The jazz jam session improvisation model of stakeholder engagement in entrepreneurial ecosystems. Journal of Small Business Management, 1-29. https://doi.org/10.1080/00472778.2025.2450009.
Balachandra, L. (2019). The improvisational entrepreneur: Improvisation training in entrepreneurship education. Journal of Small Business Management, 57, 60-77. doi: 10.1111/ jsbm.12486.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. doi: 10.1191/1478088706qp063oa.
Ghasem Ahangari, R., Bagherzadeh, M., Gholipour Kanani, Y., & Tabari, M. (2024). Modeling Human Resource Management Based on Core Competencies with an Entrepreneurial Perspective (Case Study: Social Security Organization). Education and Management of Entrepreneurship, 3(3), 115-140. doi: 10.22126/eme.2024.11316.1122. (in Persian).
Ghiafeh Davoodi, Z., Chitsaz, E., & Mobaraki, M. H. (2024). Enhancing Entrepreneurial Mindsets through Cognitive-Behavioral Coaching: An Interventional-Corrective Approach from Experts’ Perspectives. Education and Management of Entrepreneurship, 3(2), 69-92. doi: 10.22126/eme.2024.10112.1085. (in Persian).
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2019). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS‑SEM). (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE.
Hu, L., Gu, J., Wu, J., & Lado, A. A. (2018). Regulatory focus, environmental turbulence, and entrepreneur improvisation. International Entrepreneurship and Management Journal, 14(1), 129-148. doi: 10.1007/s11365-017-0446-7.
Karimi Jafari, F., Bairamzadeh, S., & Dabiri, A. (2024). Crisis Management Strategies of Small Businesses in the Food Industry in Iran During the COVID-19 Pandemic. Disaster Prev. Manag. Know. 14 (3), 310-335. (in Persian).
Khakzadian, S. M. (2025). Identification and Prioritization of Indicators of Unexpected Behaviors among Entrepreneurial Students at the University of Mazandaran. Management and Educational Perspective, 7(1), 1-21. doi: 10.22034/jmep.2025.519094.1507. (in Persian).
Klyver, K., & Nielsen, S. L. (2024). Preparedness shapes tomorrow: crisis preparedness and strategies among SMEs amid external crises. Entrepreneurship & Regional Development, 36(9-10), 1363-1384. doi: 10.1080/08985626.2024.2352448.
Koporcic, N., Kukkamalla, P. K., Markovic, S., & Maran, T. (2025). Resilience of small and medium-sized enterprises in times of crisis: an umbrella review. Review of Managerial Science, 1-29. doi: 10.1007/s11846-025-00883-0.
Li, X., & Yu, T. (2024). Effect of improvisational strategic orientation and entrepreneurial bricolage on new venture performance. Management Decision, 62(8), 2409-2427. doi: 10.1108/MD-08-2022-1095.
Liu, Y., Wang, S. Y., Wu, X. L., & Liang, J. (2022). Analysis and Impact Evaluation of Entrepreneurs’ Improvisational Behavior Trigger Patterns. Mathematical Problems in Engineering, 2022(1). doi: 10.1155/2022/9068240.
Mason, C., & Harvey, C. (2013). Entrepreneurship: Contexts, opportunities and processes. Business History, 55(1), 1-8. doi: 10.1080/00076791.2012.687542.
Mero, J., & Haapio, H. (2022). An effectual approach to executing dynamic capabilities under unexpected uncertainty. Industrial Marketing Management, 107, 82-91. doi: 10.1016/j. indmarman.2022.09.021.
Mishra, C. S., & Zachary, R. K. (2015). The theory of entrepreneurship. Entrepreneurship research journal, 5(4), 251-268. doi: 10.1515/erj-2015-0042.
Moradi, N., Rezaeian, A., & Hamidifar, F. (2021). Investigating the Factors Affecting Corporate Entrepreneurship with Improvisation Approach in Tehran Municipality. Urban Economics and Planning, 2(3), 122-133. doi: 10.22034/UE.2021.2.03.01. (in Persian).
Naderi, N., Rezaee, B., Karamian, F., & Khosravi, E. (2025). Exploring the Phenomenon of Non-Participation of Beneficiaries of the Imam Khomeini Relief Foundation in Kermanshah Province in Entrepreneurship and Employment Generation Projects: Application of Grounded Theory. Education and Management of Entrepreneurship, 3(4), 91-114. doi: 10.22126/eme.2025.11821.1148 (in Persian).
O’Toole, J., Gong, Y., Baker, T., Eesley, D. T., & Miner, A. S. (2021). Startup responses to unexpected events: The impact of the relative presence of improvisation. Organization Studies, 42(11), 1741-1765. doi: 10.1177/0170840620937859.
Pazhouhan, A., & Dejagah, Z. (2025). Formulating and Explaining a Grounded Theory Model Designed to Empowering Clients' Entrepreneurial Skills. Education and Management of Entrepreneurship, 4(1), 1-28. doi: 10.22126/eme.2025.12022.1166. (in Persian).
Poureidivand, L., Nasrollahi, M., Mozafari, M. M., & Anisseh, M. (2024). Investigation and analysis of factors affecting tourism entrepreneurship in crisis situations (Case study: Isfahan city). Regional Planning, 14(55), 47-62. doi: 10.30495/jzpm.2022.29669.4033. (in Persian).
Pourjamshidi, N., Soteudeh, N. Z., Rezaee, N., & Rezaee, H. (2024). Modeling the Factors Affecting Students’ Willingness to Start a Business. Journal of Entrepreneurship Research, 2(4), 71-82. doi: 10.22034/jer.2023.2002535.1040. (in Persian).
Puumalainen, K., Sjögrén, H., Soininen, J., Syrjä, P., & Kraus, S. (2023). Crisis response strategies and entrepreneurial orientation of SMEs: A configurational analysis on performance impacts. International Entrepreneurship and Management Journal, 19(4), 1527-1559. doi: 10.1007/s11365-023-00847-4.
Rahmani Firouzi, R., Aghajani Afrouzi, A. A., & Ahmadi Firouzjaie, A. (2024). Explaining the Small and Medium Businesses’ Performance based on the Innovation Approach during Covid-19 Pandemic (Case Study: Food Industries of Mazandaran Province). Journal of Studies in Entrepreneurship and Sustainable Agricultural Development, 11(2), 54-73. doi: 10.22069/jead.2024.21929.1779. (in Persian).
Ratanavanich, M., & Charoensukmongkol, P. (2024). Effects of improvisational behavior on entrepreneurial activities and firm performance: the moderating roles of firm size and business experience. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 16(5), 1380-1408. doi: 10.1108/JEEE-11-2022-0350.
Saba, A., Naderi, N., Rezaee, B., & Mohammadifar, Y. (2023). Presenting a Paradigmatic Model for the Development of Entrepreneurship Education in the Third Generation Universities: Application of the Grounded Theory. Education and Management of Entrepreneurship, 2(1), 59-74. doi: 10.22126/eme.2023.9222.1031 (in Persian).
Saezow, K., & Sukhabot, S. (2025). Synthesizing the resilience elements of small and medium enterprises (SMEs) amidst the COVID-19 pandemic crisis: a systematic review. Cogent Business & Management, 12(1), 2512823. doi: 10.1080/23311975.2025.2512823.
Sarasvathy, S. D. (2001). Causation and effectuation: Toward a theoretical shift from economic inevitability to entrepreneurial contingency. Academy of management Review, 26(2), 243-263. doi: 10.5465/amr.2001.4378020.
Shane, S., & Venkataraman, S. (2000). The promise of entrepreneurship as a field of research. Academy of management review, 25(1), 217-226. doi: 10.5465/amr.2000.2791611.
Shore, A., Tiwari, M., Tandon, P., & Foropon, C. (2024). Building entrepreneurial resilience during crisis using generative AI: An empirical study on SMEs. Technovation, 135.
Tariq, A., Dabić, M., Sumbal, M. S., Zaidi, S. N., & Shujahat, M. (2025). Enhancing digital innovation in developing countries: Organizational improvisation and resource constraints in digital entrepreneurial firms. Journal of small business management, 1-28. doi: 10.1080/00472778.2025.2475056.
Xiong, L. (2022). Improvise to win: the relationship between entrepreneurial improvisation and start-up competitive advantage. Asian Business & Management, 21(2), 184-204. doi: 10.1057/s41291-020-00117-z. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 273 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 50 |
||