آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 453 |
| تعداد مقالات | 3,554 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,317,234 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,848,427 |
تحلیل تطبیقی زمانمندی روایی در رمان نیویورک80 یوسف ادریس و داستانهای کوتاهِ از نیستان و دیگرستان سیدمهدی شجاعی | ||
| کاوش نامه ادبیات تطبیقی | ||
| مقاله 5، دوره 16، شماره 1 - شماره پیاپی 61، فروردین 1405، صفحه 99-122 اصل مقاله (683.28 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/jccl.2026.11675.2674 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد رضی مصطفوی نیا* 1؛ الهام بابلی بهمه2؛ زینب محمدی3 | ||
| 1دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| 2دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، اصفهان، ایران | ||
| 3کارشناسیارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| عنصر زمان به عنوان یک مؤلفة بنیادی در ساختار روایت، نه تنها بازنمای رویدادهای واقعی یا خیالی ای بوده که نویسنده قصد بازآفرینی آنها را دارد، بلکه به مثابة یک نظام دلالتگر، سازنده و معنادهنده جهان ذهنی نویسنده است. این عنصر در یک ساختار رابطه ای هویت بخش متن بوده که بهعنوان الگویی، دیگر عناصرِ داستان را مدیریت میکند تاجاییکه گفته شده شناخت گفتمان روایی در پرتو تشخیص دقیق عنصر زمان است. در پژوهش پیشرو رمان نیویورک80 اثر یوسف ادریس (1927) و داستانهای کوتاهِ از نیستان و دیگرستان اثر مهدی شجاعی (1339) با تمرکز بر مؤلفة زمان تحلیل تطبیقی میشوند. دلیل انتخاب این دو اثر، پرداختن به موضوعاتی با درونمایة اجتماعی در بافت فرهنگی متفاوت (مصر و ایران) است. حال، این جستار کوشیدهاست با تکیهبر مکتب ادبیات تطبیقی امریکایی و روش تحلیل محتوای کیفی (مضمونی) با چارچوب تحلیلیِ مقایسة شاخصه های زمان ژرار زنت (1930) کارکرد هنری زمان را در بازنمایی مسائل اجتماعی واکاوی کند. نتایج نشان دادهاست که بهطور کلی روایت در این کتابها منظم است. شتاب روایت اغلب ثابت و همسان است. بسامد مفرد الگوی مسلط است که بر خطی بودن روند تجربه در جهان مدرن تأکید دارد. هر دو نویسنده از دستور زبان روایی مشترکی برای منعکسکردن وضعیت بحرانی بهره بردهاند. با وجود اشتراک ساختاری، زمان در خدمت اهداف هنری و فکری متمایزی قرار گرفته است. در نیویورک 80 زمان فشرده و در از نیستان و دیگرستان زمان انعطاف پذیر و ذهنی است. در کل، در دو اثر، زمان یک مقوله ساختاری نیست، بلکه گفتمانی است که ایدئولوژی نویسنده در آن متجلی می شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نیویورک 80؛ از نیستان و دیگرستان؛ گفتمان روایی؛ زمان؛ نقد اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
ادریس، یوسف (۱۹۸۰). نیویورک۸۰. القاهرة: مکتبة مصر.
تایسن، لیس (1387). نظریههای نقد ادبی معاصر. ترجمۀ مازیار حسینزاده و فاطمه حسینی، تهران: نگاه امروز.
تودوروف، تزوتان (1382). بوطیقا ساختارگرا. مترجم محمد نبوی، چاپ دوم، تهران: آگه.
توکلی مقدم، صفیه؛کوپا، فاطمه (۱۳۹۶). تحلیل ساختاری زمان در رمان درخت انجیر معابد با تأکید بر نظریة ژنت. فنون ادبی، 9 (2)، 17-32. https://doi.org/10.22108/LIAR.2017.21766
جنیت، جیرار (1997). خطاب الحکایة: بحث فی المنهج. ترجمة محمد معتصم، عبدالجلیل الأزدی وعمر حلی، الطبعة الثانیة، د. م، المجلس الأعلی للثقافة.
حری، ابوالفضل (1387) درآمدی بر رویکرد روایت شناختی به داستان روایی با نگاهی به آیینه های دردار هوشنگ گلشیری، نشریه پژوهشهای زبانهای خارجی، 51 (87)، 54 -78.
ریمون کنان، شلومیت (1401). روایت داستانی. بوطیقای معاصر، مترجم: ابوالفضل حری، چاپ اول، تهران: نیلوفر.
ژنت، ژرار (1398). گفتمان روایت جستاری در باب رو . مترجم: معصومه زواریان، چاپ اول، تهران: سمت.
شجاعی، سیدمهدی (۱۳۹۲). از نیستان و ... دیگرستان، تهران: کتاب نیستان.
صهبا، فروغ (۱۳۸۷). بررسی زمان در تاریخ بیهقی بر اساس نظریه زمان در روایت. نشریه پژوهشهای ادبی، 5 (21)، 89 -112. https://doi.org/20.1001.1.17352932.1387.5.21.5.3
فلاحی، زهرا؛ حاجی آقابابایی، محمدرضا (۱۴۰۰). بررسی عنصر زمان در رمان شطرنج با ماشین قیامت. فصلنامه مطالعات و تحقیقات ادبی، 12 (2)، 105-127.
قاسم، سیزا (۲۰۰۴). بناء الروایة دراسة مقارنة فی ثلاثیة نجیب محفوظ. القاهرة: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
القصراوی، مها حسن (2004). الزمن فی الروایة العربیة. الطبعة الأولی، بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات والنشر.
مارتین، والاس (1386)، نظریههای روایت. مترجم: محمد شهبا، چاپ دوم، تهران: هرمس | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 254 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 122 |
||