آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 439 |
| تعداد مقالات | 3,409 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,661,367 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,395,251 |
تحلیل مثنوی "عقل و عشق "محمد خاقانی اصفهانی؛ در گذار از کمال فرم پارناسین به سوی رسالت معنا و اتحاد | ||
| کاوش نامه ادبیات تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 بهمن 1404 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/jccl.2026.12524.2708 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامرضا بلوری1؛ روح اله نصیری* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| در این مقاله، «مثنوی عقل و عشق» اثر محمد خاقانی اصفهانی با رویکردی تطبیقی و از منظر مکتب پارناسیسم مورد تحلیل قرار گرفته است. پژوهش حاضر بر چگونگی استعلای این اثر از کمالگرایی صوری، که مشخصه پارناسینهاست، به سوی تحقق یک رسالت معنایی و وحدتبخش تمرکز دارد. پارناسیسم، با شعار «هنر برای هنر»، بر کمال فرم، عینیتگرایی، و استقلال اثر هنری تاکید میورزید. «مثنوی عقل و عشق» در ابعادی چون چیرهدستی در ساختار مثنوی، صناعت زبانی فاخر (فارسی و عربی)، و چارچوب نمایشی منسجم، قابل قیاس با ایدهآلهای فرمی پارناسین است. با این حال، این اثر در اهداف غایی خود، از محدودیتهای پارناسیسم فراتر میرود. خاقانی اصفهانی، به جای آنکه فرم را غایت بپندارد، آن را به مثابه ابزاری برای انتقال مضامین عمیق فلسفی، عرفانی، و دینی به کار میگیرد. هدف اصلی مثنوی، ارائه الگویی برای «اتحاد عقل و عشق»، نقد گسست علم از ایمان، و ایجاد همگرایی فرهنگی و ادبی است؛ این هدفمندی آشکار، در تضاد با اصل «هنر برای هنر» قرار دارد. حضور فعال شاعر به عنوان راوی و راهبر، به جای عینیت سرد پارناسین، به اثر شور و حرارت فکری و معنوی میبخشد. این پژوهش نشان میدهد که «مثنوی عقل و عشق»، ضمن برخورداری از کمال صوری ستودنی، این فرم را نه هدف نهایی، بلکه بستری برای تحقق «رسالت معنا و اتحاد» قرار داده و بدین ترتیب، جایگاه خود را در سنت غنی شعر تعلیمی، فلسفی و عرفانی فارسی تثبیت میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| محمد خاقانی اصفهانی؛ مثنوی عقل و عشق؛ پارناسیسم؛ کمال فرم؛ رسالت معنا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 31 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||