آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 453 |
| تعداد مقالات | 3,554 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,316,934 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,848,332 |
بازآفرینی متون کلاسیک، روشی برای مقابله با استبداد؛ خوانش تطبیقی رمان روزگار دوزخی آقای ایاز و رمل المایة بر پایه نظریه لیندا هاچن | ||
| کاوش نامه ادبیات تطبیقی | ||
| مقاله 2، دوره 15، شماره 4 - شماره پیاپی 60، دی 1404، صفحه 29-52 اصل مقاله (610.68 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/jccl.2025.11165.2649 | ||
| نویسندگان | ||
| شهرام دلشاد1؛ مهدی ترک شوند* 2 | ||
| 1دانشآموخته دکتری، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی، همدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این مقاله استدلال میکند که چگونه نویسندگان معاصر در بسیاری از جوامع شرقی که در شرایط خفقان و استبداد به سر میبرند، با بازآفرینی متون ادبی کلاسیک به عنوان ابزاری مهم و کارآمد، به مقابله با استبداد میپردازند. این شگرد به خالقان ادبی در نقش منتقدان کنشگران اجتماعی امکان میدهد تا در پشت نقابهای کلاسیک، خود را از معرض خطر دور نگه داشته و با توجه به پیشزمینههای موجود فرهنگی برآمده از متون کلاسیک، پیامهای سیاسی خود را به سهولت، در سطح گسترده و به طور مؤثر به مخاطبان عرضه بدارند. مقاله حاضر با تکیه بر نظریه اقتباس لیندا هاچن به بررسی این فرآیند در دو رمان از ادبیات ایران (روزگار دوزخی آقای ایاز از رضا براهنی) و الجزایر (رمل المایة از واسینی الأعرج) که هر کدام به ترتیب از تاریخ بیهقی و هزار و یک شب اقتباس شده، می پردازد و نشان میدهد که این شیوه، یعنی بهره گیری از روایت در کنشهای سیاسی، یک رویکرد ادبی فراگیر در ادبیات کشورهای جهان سوم است که زیر یوغ استبداد توانایی بازنمایی شرایط جامعه را به طور مستقیم ندارد. نتیجه تحقیق نشان میدهد که نویسندگان با حفظ روح اصلی اثر به برجستهسازی و حذف پارهای از عناصر و همچنین تغییر و تلاش برای بومی سازی و انطباق اثر با شرایط موجود در جامعه پرداختهاند. به طور دقیق، براهنی از استبداد بسته حکومت پهلوی در ایران با اقتباس از قصه استبداد سلطان محمود و واسینی از حرکتهای بنیادگرایانه اسلامی در الجزایر با اقتباس از هزار و یک شب سخن گفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازآفرینی؛ استبداد؛ متون کلاسیک؛ تاریخ بیهقی؛ هزار و یک شب؛ رمان معاصر | ||
| مراجع | ||
|
آژند، یعقوب (1363). ادبیات نوین ایران، تهران: امیرکبیر.
آشوری، داریوش (1383). دانشنامه سیاسی، تهران: مروارید.
ابوزکریا، یحیی (1993). الحرکة الإسلامیة المسلّحة فی الجزائر، بیروت: دارالعارف للمطبوعات.
الأعرج، واسینی (1993). رمل المایة، دمشق: دار کنعان للدراسات والنشر.
اشپولر، برتولد (1379). تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی، جلد اول، ترجمه جواد فلاطوری، چاپ ششم، تهران: علمی و فرهنگی.
انوشیروانی، علیرضا؛ روزبه کوهشاهی، روحالله (1395). هزارویک شب از منظر بازآفرینی ادبی، مجله کاوشنامه ادبیات تطبیقی، دوره 6، شماره 22، 49-69.
براهنی، رضا (1348). روزگار دوزخی آقای ایاز، تهران: پرستو.
بیهقی، ابوالفضل محمدبن حسین(1375). تاریخ بیهقی، تصحیح علیاکبر فیاض، چاپ سوم، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
پاینده، حسین (1394). گشودن رمان، تهران: مروارید.
خبری، محمد علی (1385). پژوهشی در روند آداپتاسیون در تئاتر ایران، تهران: جهاد دانشگاهی.
خطیب بغدادی، ابوبکر (2011). تاریخ بغداد، بیروت: دارالکتب العلمیة.
دهقانی، محمد (1399). حدیث خداوندی و بندگی، تهران: نی.
دسوقی، احمد (2013). لمحات من العشریة الدمویة الجزائریة.
رامین نیا، مریم، و ابراهیمی ایور، محمدرضا. (1397). از بازخوانی سنت تا بازآفرینی متن مدرن: گونه های اقتباس و تأثیرپذیری در نمایشنامه های رضا قاسمی. پژوهشهای ادبی، 15(61 )، 39-74.
رحیمخانی سامانی، احمد و دیگران (1397). «التّبر المسبوک فی نصیحة الملوک غزالی مأخذ چند حکایت از هزارویک شب»، مجله کاوشنامه ادبیات تطبیقی، دوره 8، شماره 29، 57-82.
شکرخواه، یونس (1381). خبرنویسی مدرن. تهران: خجسته.
مرادی، شهناز (1368). اقتباس ادبی در سینمای ایران، تهران: آگاه.
مولوی، جلال الدین، (1385). مثنوی معنوی، تصحیح: نیکلسون، تهران: هرمس. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 131 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 99 |
||