آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 439 |
| تعداد مقالات | 3,409 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,661,367 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,395,251 |
نقش توازنهای آوایی و واژگانی در غنای موسیقی شعر نظامی | ||
| پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ltip.2026.11012.1288 | ||
| نویسندگان | ||
| عقیله اراسته1؛ احمد گلی* 2؛ ناصر علیزاده خیاط1 | ||
| 1گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. | ||
| 2گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهیدمدنی، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| از جمله مباحث زیباشناختی که به برجستگی موسیقی شعر یاری میرساند، توازن است. توازن، از طریق تکرارهای هنری حاصل میشود که در فرم زبان امکان وقوع مییابند و سبب نظم ادبی میشوند و در سه سطح آوایی، واژگانی و نحوی قابل تحلیل و طبقهبندی هستند. غنای موسیقایی شعر نظامی تا اندازة زیادی مرهون استفادة او از توازنهای آوایی و واژگانی است. نظامی با استفاده از تکرارهای کمّی که وزنهای انتخابی او را شکل میدهد و تکراهای کیفی که همنشینی صامتها و مصوتها را در پی دارد، و نیز با تکرارِ همخوانها و واکهها در ابتدا و میان و انتهای کلمات تحقق مییابد، موسیقی را در سطح آوایی تقویت میکند. وی همچنین با الگوهای تشابه و تباین در مجموعة کلمات، همگونیهای ناقص و کامل ایجاد میکند که در فرم موسیقی نقشمند هستند. شاعر با اختیاری که در انتخاب واژگان دارد، از تکرار در سطح واژه بیشترین بهره را میبرد. پهنة وسیع همگونیها تعیینکنندة تأثّر نظامی از ریتم و نغمة کلمات است که علت آرایشهای فرمی شاعر در حوزة سبک را بیان میکند. توازنهای آوایی و بهویژه واژگانی در شعر نظامی وابسته به گزینشهایی است که در سطح الفاظ صورت میگیرد و پارادایمهای موسیقی را شکل میدهد. این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی، بر آن است تا با پاسخ به این سؤال که توازن آوایی و واژگانی تا چه میزان بر ارزش موسیقایی زبان تأثیر میگذارند، دو توازن مذکور را در شعر نظامی تبیین کرده و بسامد آنها را ارزیابی کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| موسیقی شعر؛ نظامی؛ توازن آوایی؛ توازن واژگانی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 25 |
||