آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 457 |
| تعداد مقالات | 3,578 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,383,388 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,887,937 |
تحلیل تقابلهای نمادین در حکایتهای باب ششم بوستان سعدی با تکیه بر آرای رولان بارت | ||
| پژوهشنامه متون ادبی دوره عراقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ltip.2026.13260.1399 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم رفیعی* 1؛ نرگس محمدی بدر2؛ بهناز پیامنی3؛ ایوب مرادی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی- دانشگاه پیام نور- تهران-ایران | ||
| 2دانشیار بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی- دانشگاه پیام نور- تهران-ایران | ||
| 4استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| رولان بارت، نشانهشناس برجستۀ فرانسوی، با طرح نظام پنجگانۀ رمزگانها (کنشی، هرمنوتیکی، نمادین، فرهنگی و معنایی) الگویی از خوانش متن ارائه میدهد که در آن معنا نه از نیت مؤلف، بلکه از برهمکنش لایههای نشانهای و مشارکت فعال خواننده پدید میآید. این چارچوب نظری افق تازهای برای تحلیل متون اخلاقی فارسی فراهم میکند؛ متونی که در آنها معنا بیش از آنکه نتیجۀ اندرز مستقیم باشد، از دل تنشها و تقابلهای نمادین و فرهنگی زاده میشود. در نسبت با بوستان سعدی، بهویژه باب ششم (قناعت)، میتوان نشان داد که سعدی قرنها پیش از صورتبندی نظری ساختارگرایی، متنی گشوده و چندلایه آفریده است؛ متنی که در آن اخلاق در فرآیند گفتوگوی نشانهها شکل میگیرد. تقابلهایی چون فقر/غنا، عزت/حرص، عقل/نفس و جسم/روح در این باب، اخلاق را در سطح زبان و ساختار بازنمایی میکنند و قناعت را بهمثابه کنشی دلالتی برای رهایی از سلطۀ میل معنا میبخشند. هدف این پژوهش، واکاوی سازوکار تولید معنا از رهگذر رمزگانهای بارت در باب قناعت و تبیین پیوند میان اخلاق و زبان در بوستان است. روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر الگوی نشانهشناسی بارت بوده و شبکهای از تقابلهای معنایی این باب با رمزگانهای پنجگانۀ او تطبیق داده شده است. نتایج نشان میدهد باب ششم بوستان واجد نظمی معنایی ـ فلسفی در تولید معناست که در آن قناعت، مسیر معنا را از میل و خواست به سوی تأمل و رهایی هدایت میکند؛ ازاینرو، بوستان سعدی را میتوان نمونهای شاخص از «اخلاق زبانی» در ادبیات کلاسیک فارسی دانست | ||
| کلیدواژهها | ||
| بارت، نشانه شناسی، تقابل، بوستان سعدی. &rlm | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 74 |
||