آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 444 |
| تعداد مقالات | 3,517 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,839,443 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,556,050 |
بررسی ساختار روایی حکایت «آن رنجور که طبیب در او امیدِ صحّت ندید» مثنوی معنوی بر مبنای نظریۀ تزوتان تودوروف | ||
| پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ltip.2026.13230.1397 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد میر* 1؛ سعید غفروئی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه زابل | ||
| چکیده | ||
| تزوتان تودوروف، نظریهپرداز برجستة بلغاری - فرانسوی، روایتشناسی را شاخهای از ساختارگرایی معرفی کرده و به سه نمود نحوی، کلامی و معنایی تقسیم نموده است. مولوی در مثنوی معنوی با بیان حکایات تمثیلی، مفاهیم عرفانی را تبیین نموده است. حکایت «آن رنجور که طبیب در او امید صحت ندید» از دفتر ششم، روایتی مبتنی بر تقابل رنجور و صوفی است که تحول شخصیتها و روابط علتومعلولی میان رویدادهای آن، بستر مناسبی برای تحلیل ساختاری فراهم کرده است. در این پژوهش، نویسندگان به روش توصیفی - تحلیلی به تبیین چگونگی سازمانیابی هر یک از نمودهای نحوی، کلامی و معنایی این داستان بر اساس نظریة تودوروف و نقش روابط علتومعلولی در شکلدهی به شیوة بیان و دلالتهای اخلاقی روایت پرداختهاند. نتایج نشان میدهد که در بُعد نحوی، دو پیرفت با ده گزاره کمینه (شش وصفی، چهار فعلی) و درونهگیری تقابلی، چرخة پنجمرحلهای را بدون اختلال حفظ کرده است. در بُعد کلامی، غلبۀ وجه اخباری (۷۰.۳%)، زمان خطی، دیرپایی صحنه محور، بسامد تکگویی، زاویة دید بیرونی همهدان و لحن طنزآمیز، سوءتعبیر را مکانیکی ساخته است. در بُعد معنایی، تقابلهای اراده و نظم، خیر و شر، عدالت و ظلم، ظاهر و باطن، سوءتعبیر را به ابزار قضا ارتقا داده است. همافزایی این سه سطح، سوءتعبیر را به سازوکاری معنایی در جهت تبیین حکمت الهی تبدیل کرده است و خلأ تحلیل سهلایهای پیشین را پر کرده است؛ الگوی تودوروف ابزاری کارآمد برای کشف تحولات معنایی در متون تمثیلی فارسی تأیید شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساختارگرایی؛ روایتشناسی؛ تزوتان تودوروف؛ مثنوی معنوی؛ مولوی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 81 |
||