| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 457 |
| تعداد مقالات | 3,578 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,383,421 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,887,937 |
مقایسه اثربخشی واقعیتدرمانی و خاطرهپردازی ساختارمند بر نگرش به زندگی و بهزیستی معنوی در سالمندان | ||
| روانشناسی پیری | ||
| مقاله 4، دوره 11، شماره 4، دی 1404، صفحه 483-465 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/jap.2026.13464.1901 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا رهبر؛ سیمیندخت رضاخانی* ؛ رضا خاکپور | ||
| گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران | ||
| چکیده | ||
| زمینه: سالمندان به دلیل افزایش نگرش منفی به زندگی و کاهش بهزیستی معنوی، در معرض تهدید کیفیت زندگی قرار دارند. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی واقعیتدرمانی و خاطرهپردازی ساختارمند بر نگرش به زندگی و بهزیستی معنوی سالمندان انجام شد. روش: این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، کلیه زنان سالمندی بودند که در زمستان 1402 به مراکز مراقبت روزانه سالمندان در شهر تهران مراجعه کرده بودند. برای این منظور 36 زن سالمند (65-70 ساله) به روش دردسترس و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و به شاخص نگرش به زندگی باتیستا و آلموند و مقیاس بهزیستی معنوی سالمندان گلپرور و همکاران پاسخ دادند و به صورت تصادفی در سه گروه (واقعیتدرمانی، خاطرهپردازی ساختارمند و کنترل) 12 نفری گمارش شدند. مداخله در هشت جلسه هفتگی 45 دقیقهای برای دو گروه آزمایشی برگزار شد (بر اساس پروتکل واقعیتدرمانی اسکندری و پروتکل خاطرهپردازی استینسون). در پایان مداخله و نیز سه ماه پس از آن (دوره پیگیری) همه گروهها مجدداً با آزمونهای مذکور مورد ارزیابی قرار گرفتند. دادههای به دست آمده با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 25 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد هر دو روش واقعیتدرمانی و خاطرهپردازی ساختارمند بر بهبود نگرش به زندگی و افزایش بهزیستی معنوی در سالمندان تأثیر دارند. به علاوه خاطرهپردازی ساختارمند در مقایسه با واقعیتدرمانی روش مؤثرتری برای افزایش بهزیستی معنوی در سالمندان بود، اما بین اثربخشی واقعیتدرمانی و خاطرهپردازی ساختارمند بر نگرش به زندگی در سالمندان تفاوت معناداری مشاهده نشد. بحث و نتیجهگیری: این یافتهها نشان میدهد که واقعیتدرمانی و خاطرهپردازی ساختارمند، مداخلاتی ارزشمند و ترجیحی برای رسیدگی به دغدغههای روانی و معنوی سالمندان است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واقعیتدرمانی؛ خاطرهپردازی ساختارمند؛ نگرش به زندگی؛ بهزیستی معنوی؛ سالمندان | ||
| مراجع | ||
|
منابع
اسدالهیان، م. و موسوی، ش. (1399، فروردین). اثربخشی آموزش واقعیتدرمانی بر بهزیستی روانشناختی و سلامت معنوی زنان آسیبدیده خیانت زناشویی مراجعهکننده به کلینیکهای روانشناسی شهر اصفهان. مقاله ارائهشده در سومین کنگره بینالمللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و اسلامی، تهران،
اسدیخلیلی، م.، عمادیان، س. و فخری، م. (۱۳۹۹). مقایسه اثربخشی واقعیتدرمانی و درمان پذیرش و تعهد بر اضطراب اجتماعی و نگرش به زندگی در زنان سرپرست خانوار. نشریه روانپرستاری، ۸(۴)، 23-10.
افشاری، ع.، رضایی، ر. و دادرس، ف. (1398). اثربخشی خاطرهپردازی ساختارمند بر کاهش اضطراب و افسردگی سالمندان. مجله روانشناسی پیری، 5(3)، 215-201.
باتجربه، م. و ذبیحیحصاری، ن. (1400). بررسی اثربخشی واقعیتدرمانی بر خودمراقبتی و معنای زندگی دانشآموزان دچار افسردگی. پایاننامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی تربیتی، دانشگاه پیام نور استان خراسان رضوی، مرکز پیام نور تربت حیدریه.
بخشیپور، ا.، نیکنامشاهرک، و. و جاجرمی، م. (1399). مقایسه کارآمدی واقعیتدرمانی گروهی با گروهدرمانی شخصمحور بر هوش هیجانی و معناداری زندگی زندانیان. پژوهشهای روانشناسی بالینی و مشاوره، 10(2), 141-123.
پورعبدل، س.، عباسی، م.، پیرانی، ذ. و عباسی، م. (۱۳۹۴). رابطه امید به زندگی و بهزیستی روانشناختی با کیفیت زندگی در سالمندان. روانشناسی سالمندی، ۱(۱)، 65-57.
حاجلو، ن. و جعفری، ع. (1393). رابطه بهزیستی معنوی و امید با رضایت از زندگی در سالمندان. مجله روانشناسی سالمندی، 3(1)، 90-75.
حسینی، ف. و مرادی، ع. (۱۳۹۹). رابطه معنای زندگی با رضایت از زندگی و سلامت روان در سالمندان شهر تهران. مجله روانشناسی سالمندی ایران، 5(1)، 56-45.
دلاور، ع. (1396). روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی. تهران: نشر ویرایش.
دیزجانی، ف. و خرامین، ش. (1395). تأثیر واقعیتدرمانی بر رضایتمندی زناشویی و کیفیت زندگی زنان. ارمغان دانش، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، 21(2)، 199-187.
رجبی، س. (1397). حساسیت اضطرابی، کمالگرایی، احساس تنهایی و حرمتخود در سالمندان مبتلا به اختلال وسواس بیاختیاری و افسردگی اساسی. مجله روانشناسی پیری، 4(2)، 129-119.
رضایی، ز. (1396، آبان). اثربخشی واقعیتدرمانی گروهی بر اضطراب مرگ در سالمندان شهر مشهد، مقاله ارائهشده در چهارمین کنفرانس بینالمللی نوآوریهای اخیر در روانشناسی، مشاوره و علوم رفتاری، تهران،
ربیعی مطمئن، م.، قابلدمیرچی، ب. و محمدی، ع. (1401). بررسی مقایسهای اثربخشی درمان پذیرش و تعهد با واقعیتدرمانی گلاسر بر نگرش به زندگی و اضطراب اجتماعی زنان سرپرست خانوار. نشریه راهبردهای نو در روانشناسی و علوم تربیتی، 4(13)، 242-227.
رفیعی سعیدی، ن.، مشهدی، ع. و قنبری هاشمآباد، ب. (1397). اثربخشی واقعیتدرمانی گروهی بر بهبود بحران هویت شخصی با تأکید بر چشمانداز زندگی. مجله بینالمللی پزشکی رضوی، 6(4)، 13-9.
سراجی، م.، شجاعزاده، د. و رخشانی، ف. (1395). رابطه بهزیستی معنوی و کیفیت زندگی در سالمندان شهر زاهدان. مجله سلامت سالمندان، 2(2)، 88-84.
شریفی، س.، معینی، م.، برومند، س. و بینایی، ن. (1398). بررسی ارتباط بین تجربیات معنوی روزانه و سلامت عمومی سالمندان ثبتشده در کانون بازنشستگان اصفهان. مجله علوم سلامت ایران، 7(1)، 25-18.
صادقی، ع.، عالیمحمدی، ا.، محمودیتبار، م.، دیناروند، ر. و درگاهی، ز. (1400). اثربخشی واقعیتدرمانی با رویکرد اسلامی بر فشارهای روانی، سلامت معنوی و راهبردهای مقابله با استرس زنان سرپرست خانواده. مجله مطالعات اسلامی ایرانی خانواده، 1(2).
عطاییمغانلو، و.، عطاییمغانلو، ر.، پیشوایی، م. و گودرزیان، م. (1395). اثربخشی درمان یادآوری زندگی با تأکید بر خاطرهپردازی انسجامی بر عزت نفس و اضطراب مردان سالمند بدون همسر. مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، 23(3)، 429-422.
کثیر، ص. و صنوبر، ع. (1397، مرداد). بررسی اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی براساس برنامه سازمان بهداشت جهانی (WHO) بر نگرش نسبت به زندگی دانشجو معلمان، مقاله ارائهشده در ششمین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روانشناسی، آسیبهای اجتماعی و فرهنگی ایران، تهران،
کریمی، م. و نادری، س. (۱۴۰۰). تأثیر معنای زندگی بر تابآوری و امید به زندگی در سالمندان. مجله علوم روانشناختی و اجتماعی، 8(2)، 88-77.
گلپرور، م.، مصاحبی، م.، عابدینی، ح.، ادیبی، ز. و عبدلی، ف. (1394). ساخت و اعتباریابی مقیاس سرمایه معنوی و بهزیستی معنوی سالمندان. نشریه اندازهگیری تربیتی، 19، 145-125.
مرکز آمار ایران. (۱۴۰۴).
مجذوبی، م.، مومنی، خ.، امانی، ر. و حجتخواه، م. (1391). اثربخشی خاطرهپردازی ساختارمند گروهی بر ارتقای کیفیت زندگی و شادکامی سالمندان،
مومنی، خ.، امانی، ر.، جانجانی، پ.، مجذوبی، م. و هادیان همدانی، ک. (1400). رابطه سبکهای دلبستگی و عواطف مثبت و منفی در سالمندان: نقش میانجی سبکهای خاطرهپردازی. روانشناسی پیری، 7(4)، 422-407.
مؤمنی، ف.، زارعیمحمودآبادی، ح.، دهقانی، ف. و افخمیعقدا، ف. (1402). اثربخشی خاطرهپردازی ساختارمند بر بهبود ابعاد بهزیستی عمومی زنان سالمند شهر یزد. طلوع بهداشت، ۲۲(۴)، 86-74.
نظری، د.، سیونانی، ف. و امیرپور، ب. (1398). فراتحلیل پژوهشهای اجراشده در حوزهی رواندرمانی خاطرهپردازی انسجامی بر بهبود متغیرهای مثبت در سالمندان به کمک نرمافزار CMA-2. نشریه سالمندشناسی، 3(4)، 79-71.
نوغانی، ف.، نواب، ا.، مهران، ع. و یعقوبی، ل. (1397). تأثیر خاطرهگویی گروهی بر احساس تنهایی و سلامت معنوی سالمندان ساکن در آسایشگاه کهریزک. نشریه پژوهش پرستاری ایران، 13(1)، 56-47.
نیکوکار، ی.، جعفری، ع.، فتحی، ق. پویامنش، ج. (1399). اثربخشی رویکردهای درمانی بر معنای زندگی و افکار غیرمنطقی زنان. دوفصلنامه پژوهشهای انتظامی-اجتماعی زنان و خانواده، 8(1)، 244-268.
یوسفی، ف.، محمدی، ف.، مطلبی،آ و پهلوانشریف، س. (1399). آیا سلامت معنوی، سالمندی موفق را پیشگویی میکند؟ مجله سالمندی ایران، 15(2)، 254-246.
References Afshari, A., Rezaei, R., & Dadres, F. (2019). The effectiveness of structured reminiscence therapy on reducing anxiety and depression in the elderly. Aging psychology, 5 (3), 201-215. [Persian] Arean, P.A. & Ayalen, L. (2005). Assessment and treatment of depressed older adult in primary care. A Dissertation University of California, Sanfrancisco. Asadi-Khalili, M., Omidian, S., & Fakhri, M. (2020). Comparing the effectiveness of reality therapy and acceptance and commitment therapy on social anxiety and attitude toward life in female heads of households. Psychiatric nursing, 8 (4), 10-23. [Persian] Asadollahian, M., & Mousavi, S. (2019). The effectiveness of reality therapy education on psychological well-being and spiritual health of women affected by marital infidelity referring to psychology clinics in Isfahan. Proceedings of the 3rd International Congress on Innovation and Research in humanities and islamic sciences, Tehran, Iran. Ataei Moghanloo, V., Ataei Moghanloo, R., Pishvaie, M., & Goodarzian, M. (2016). The effectiveness of life review therapy with an emphasis on coherent reminiscence on self-esteem and anxiety of elderly men without a spouse. Journal of Sabzevar university of medical sciences, 23 (3), 422-429. [Persian] Bakhshipour, A., Niknamshahrak, V., & Jajarmi, M. (2020). Comparing the efficacy of group reality therapy with person-centered group therapy on emotional intelligence and meaning of life in prisoners. Clinical and Counseling Psychology Researches, 10 (2), 123-141. [Persian] Batajorbeh, M., & Zabihi-Hesari, N. (2021). Investigating the effectiveness of reality therapy on self-care and meaning of life in students suffering from depression [Master’s thesis, PayameNoor University, Mashhad Branch]. [Persian] Battista, J., & Almond, R. (1973). The development of life regard index. Psychiatry, 36(4), 409-427. Ching-Teng, Y., Ya-Ping, Y., Chia-Ju, L., & Hsiu-Yueh, L. (2020). Effect of group reminiscence therapy on depression and perceived meaning of life of veterans diagnosed with dementia at veteran homes. Social work in health care, 59(2), 75–90. Delavar, A. (2017). Research methods in psychology and educational sciences (6th ed.). Virayesh Publication. [Persian] Dizjani, F., & Kharamin, Sh. (2016). The effect of reality therapy on marital satisfaction and quality of life of women. Armaghan Danesh, 21 (2), 187-199. [Persian] Erikson, EH. (1963). Childhood and society. 2nd ed. New York: Norton. Frankl, V. E. (2014). The Will to meaning: Foundations and applications of logo therapy. Penguin. Gigantone, M. R. (2000). Perceptions of incest and effects of reality therapy and psychospirituality programs on self-esteem and spiritual well-being of adolescent survivors. A Dissertation. Glasser, W. (2013). Reality therapy: A New approach to psychiatry. New York: Harper & Row. Golparvar, M., Mosahebi, M., Abedini, H., Adibi, Z., & Abdoli, F. (2015). Construction and validation of spiritual capital and spiritual well-being scale in the elderly. Educational measurement quarterly, 19, 125-145. [Persian] Hajloo, N., & Jafari, A. (2014). The relationship between spiritual well-being and hope with life satisfaction in the elderly. Aging psychology, 3 (1), 75-90. [Persian] Hosseini, F., & Moradi, A. (2020). The relationship between meaning of life with life satisfaction and mental health in the elderly of Tehran. Iranian journal of aging, 5 (1), 45-56. [Persian] Karimi, M., & Naderi, S. (2021). The effect of meaning of life on resilience and hope for life in the elderly. Journal of psychological and social sciences, 8 (2), 77-88. [Persian] Kasir, S., & Sanoubar, A. (2018, August). Investigating the effectiveness of life skills education based on the World Health Organization (WHO) program on the attitude toward life of student teachers. Proceedings of the 6th Scientific Research Conference on Educational Sciences and Psychology, and Social and Cultural Harms of Iran, Tehran, Iran. https://civilica.com/doc/759844 [Persian] Majzoobi, M., Momeni, Kh., Amani, R., & Hojjathkhah, M. (2012). The effectiveness of structured group reminiscence therapy on promoting quality of life and happiness in the elderly. https://civilica.com/doc/1319583 [Persian] Moemeni, F., Zarei Mahmudabadi, H., Dehghani, F., & Afkhami Aghda, F. (2023). The effectiveness of structured reminiscence therapy on improving general health dimensions of elderly women in Yazd. Toloo-e-Behdasht, 22 (4), 74-86. [Persian] Momeni, Kh., Amani, R., Janjani, P., Majzoobi, M., & Hadian Hamadani, K. (2021). The relationship between attachment styles and positive and negative affects in the elderly: The mediating role of reminiscence styles. Aging psychology, 7 (4), 407-422. https://doi.org/10.22126/jap.2022.7492.1606 [Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 198 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 118 |
||