آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 472 |
| تعداد مقالات | 3,714 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,530,953 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,302,340 |
ارزیابی فرونشست زمین متأثر از افت تراز آبخوان‌ها و تغییرات کاربری اراضی در دشت ماهیدشت کرمانشاه | ||
| جغرافیا و پایداری محیط | ||
| دوره 16، شماره 3 - شماره پیاپی 60، مهر 1405، صفحه 49-67 اصل مقاله (2.32 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ges.2026.13047.2924 | ||
| نویسندگان | ||
| کیمیا دلپاک1؛ امجد ملکی* 2؛ امیر صفاری3؛ سید مروت افتخاری3 | ||
| 1گروه ژئومورفولوژی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| 3گروه ژئومورفولوژی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| فرونشست زمین به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مخاطرات ژئومورفولوژیکی در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران، طی سال‌های اخیر شدت یافته و پیامدهای گسترده‌ای بر منابع آب، خاک و زیرساخت‌های انسانی بر جای گذاشته است. این پژوهش با هدف تحلیل الگوی مکانی–زمانی فرونشست در دشت ماهیدشت استان کرمانشاه، از تلفیق تکنیک SBAS-InSAR، داده‌های بلندمدت چاه‌های پیزومتری و تحلیل تغییرات کاربری اراضی بهره گرفت. برای این منظور، ۳۰ تصویر سنتینل-۱ در بازه ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ پردازش شد و داده‌های ۲۱ حلقه چاه پیزومتری طی سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ با روش IDW تحلیل گردید. همچنین، نقشه‌های کاربری اراضی سال‌های ۱۳۸۰ و ۱۴۰۲ با استفاده از الگوریتم شبکه عصبی مصنوعی تهیه شد. نتایج نشان داد بیشینه فرونشست سالانه در دشت ماهیدشت حدود ۴۰ میلی‌متر و بیشینه بالاآمدگی ۲۲ میلی‌متر بوده است. بیشترین نرخ فرونشست در نواحی شرقی و شمالی دشت مشاهده شد؛ مناطقی که با افت شدید سطح ایستابی (تا ۲۶٫۹۸- متر) و تبدیل گسترده کشت دیم به آبی هم‌پوشانی دارند. این هم‌زمانی مکانی بیانگر نقش غالب عوامل انسانی در تشدید فرونشست است. در مقابل، نواحی مرکزی و غربی دشت به دلیل پایداری نسبی سطح آب زیرزمینی و تغییرات محدود کاربری، نرخ نشست کمتری را تجربه کرده‌اند. به‌طور کلی، یافته‌ها نشان می‌دهد که بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و تغییرات شدید کاربری اراضی، مهم‌ترین محرک‌های فرونشست در ماهیدشت هستند. تداوم روند فعلی می‌تواند تهدیدی جدی برای پایداری خاک، کیفیت آب، زیرساخت‌ها و امنیت غذایی منطقه ایجاد کند. این نتایج ضرورت مدیریت پایدار منابع آب و بازنگری در الگوی کشت را برجسته می‌سازد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فرونشست زمین؛ تغییرات کاربری اراضی؛ منابع آب زیرزمینی؛ تداخل‌سنجی راداری SBAS-InSAR | ||
| مراجع | ||
|
اطهری، محمدعلی؛ عزیزی، حمیدرضا؛ هاشمی، سیدهاشم؛ هنری، حمیدرضا (۱۴۰۱). رابطه بین میزان تغییرات سطح زمین در اثر فرونشست و تغییرات زیرزمینی با استفاده از داده‌های InSAR و مدل‌های ماهواره‌ای (مطالعه موردی: دشت ورامین). نشریه علوم و مهندسی آب و فاضلاب، 1(7)، 34–43. doi: 10.22112/JWWSE.2021.261650.1232.
امیری، فرزاد؛ محمدی، سمیره؛ زرافشانی، کیومرث؛ مهدی‌زاده، حسین؛ توکلی، محسن (1396). ارائه مدل تخصیص بهینه اراضی کشاورزی با در نظر گرفتن تغییرات اقلیمی بر پایه سیستم دینامیک در حوزه آبخیز دشت ماهیدشت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی کرمانشاه.
حجازی، اسدالله؛ رضایی‌مقدم، محمدحسین؛ ولی‌زاده کامران، خلیل؛ موسوی کجابادی، ندا (۱۴۰۱). آشکارسازی و تعیین میزان فرونشست با استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری (InSAR) در محدوده دشت هرسین. پژوهش‌های فرسایش محیطی، ۱۲(1)، ۱۸۳–۲۰۶. http://magazine.hormozgan.ac.ir/article-1-645-fa.html
رجبی، معصومه؛ روستایی، شهرام؛ مطاعی، سارا (۱۴۰۱). ارزیابی سری‌های زمانی فرونشست زمین در دشت کرمانشاه با استفاده از تکنیک SBAS. پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 55(1)، 19-37 doi: 10.22059/jphgr.
زندی، رحمان؛ فرزین کیا، ربابه؛ شفیعی، نجمه (۱۳۹۸). فرونشست زمین و تداخل‌سنج راداری. تهران، انتشارات ماهواره.
صبوری، محمد سعید (1402). بررسی ارتباط بین رخداد زمین‌لغزش با پهنه‌های گسلی در ایران. فصلنامه کواترنری ایران، 9(1-2)، 80-107. doi: 10.22034/irqua.2023.709266.
عبداللهی، زهرا؛ صلاحی مقدم، نفیسه (1404). الگوی پارادایمی ریسک فرونشست زمین با رویکرد توسعه محور در مدیریت منابع آب. مجله مدیریت مخاطرات محیطی، 2 (12)، 153–165. doi: 10.22059/jhsci.2025.398222.887.
عمادالدین، سمیه؛ نظری گزیک، زهرا (1402). برآورد میزان فرونشست زمین با استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری و تغییرات تراز آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت مشهد). مجله جغرافیا و توسعه، 73(21)، 221–239. doi: 10.22111/gdij.2023. 8029
نصیری خانقاه، علیرضا؛ شریفیان عطار، رضا (1398). کاربرد تداخل‌سنجی رادار در مطالعات فرونشست. تهران: انتشارات مهر جالینوس. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 264 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 88 |
||