| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 468 |
| تعداد مقالات | 3,642 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,646,079 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,055,115 |
تحلیل روایت زنان سالمند از شاخصهای روانی-اجتماعی شهر دوستدار سالمند در ایران | ||
| روانشناسی پیری | ||
| مقاله 6، دوره 12، شماره 2، مرداد 1405، صفحه 272-255 اصل مقاله (752.24 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/jap.2026.13838.1917 | ||
| نویسندگان | ||
| علی قنبری برزیان1؛ زهرا لطفی فروشانی* 2 | ||
| 1گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، ایران. | ||
| 2گروه مطالعات زنان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| زمینه: روند سالمندی جمعیت، بهعنوان یکی از مهمترین تحولات جمعیتشناختی قرن بیستویکم، ضرورت توجه به ایجاد محیطهای دوستدار سالمند را بیش از پیش آشکار ساخته است. رویکرد شهر دوستدار سالمند بر فراهمکردن شرایطی تأکید دارد که سالمندان بتوانند از کیفیت زندگی مطلوب، مشارکت اجتماعی و سلامت روان برخوردار شوند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخصهای اجتماعی و روانشناختی محیط دوستدار سالمند از دیدگاه زنان سالمند شهر خمینیشهر، استان اصفهان، انجام شد. روش: این پژوهش کیفی در سال ۱۴۰۴ با رویکرد تحلیل روایت انجام شد. مشارکتکنندگان شامل زنان ۶۵ سال و بالاتر ساکن شهر خمینیشهر بودند که با استفاده از نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. نمونهگیری تا رسیدن به اشباع دادهها ادامه یافت و در مجموع ۲۱ زن سالمند در پژوهش شرکت کردند. دادهها از طریق مصاحبههای روایی عمیق و نیمهساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش تحلیل روایت تحلیل شدند. فرایند سازماندهی، کدگذاری و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار مکسکیودا نسخه ۲۰۲۰ انجام شد. یافتهها: تحلیل روایتهای مشارکتکنندگان به شناسایی چهار مضمون اصلی شامل «احترام اجتماعی»، «مشارکت و روابط اجتماعی»، «مشارکت مدنی و اشتغال» و «سلامت روان» منجر شد. زیرمضمونهای استخراجشده شامل کمبود امکانات شهری متناسب با نیازهای سالمندان، احساس ناامنی اجتماعی، کاهش احترام خانوادگی، شکاف نسلی، محدودیت دسترسی به خدمات درمانی و فناوری، کاهش حمایت و روابط اجتماعی، وابستگی اقتصادی، محدودیت در مشارکت اجتماعی، استرس و نگرانی، احساس تنهایی، عزتنفس پایین، ناامیدی نسبت به آینده و نیاز به خدمات روانشناختی بود. زنان سالمند همچنین از مشکلات اقتصادی، کمبود امکانات رفاهی و تفریحی، کاهش حمایت اجتماعی و دشواری در استفاده از فناوریهای جدید سخن گفتند؛ عواملی که در روایت آنان با افزایش احساس انزوا، ناامیدی و کاهش سلامت روان همراه بود. بحث و نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد شهر خمینیشهر در تأمین برخی از شاخصهای اجتماعی و روانشناختی شهر دوستدار سالمند با کاستیهای قابلتوجهی مواجه است. توسعه زیرساختهای رفاهی و تفریحی متناسب با نیاز سالمندان، تقویت فرصتهای مشارکت اجتماعی و مدنی، بهبود دسترسی به خدمات سلامت روان و آموزش مهارتهای مرتبط با فناوری میتواند در ارتقای کیفیت زندگی و بهزیستی روانشناختی زنان سالمند مؤثر باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سالمندی؛ شهر دوستدار سالمند؛ زنان سالمند؛ شاخصهای روانی-اجتماعی؛ تحلیل روایت | ||
| مراجع | ||
|
افشارکهن، ج.، و کولیوند، ش. (۱۳۹۴). مطالعه ساختاریافته کیفیت زندگی سالمندان در ایران. سالمند: مجله سالمندی ایران، ۱۰(۳)، 201–192.
شرقی، ع.، ضرغامی، ا.، صالحی کوسالاری، ف.، و الفت، م. (۱۳۹۵). سنجش وضعیت شاخصهای جهانی شهر دوستدار سالمند در کلانشهر تهران. مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقهای، 22–1.
عطایی، ه.، و قندهاری، ر. (۱۳۹۸). ارزیابی شاخصهای فضای شهری دوستدار سالمند میدان نقش جهان اصفهان. فصلنامه پژوهشهای علوم جغرافیایی، معماری و شهرسازی، ۲(۱۶).
غفاری گیلانده، چ.، و الهام، د. (۱۴۰۱). ارزیابی شاخصهای شهر دوستدار سالمند: مطالعه موردی شهر ساری. آمایش محیط، ۱۵(۵۶)، 25–1.
کرمی، ب.، رضایی، س.، نیا، س. ع.، شااحمدی، ف.، و کریانی، ع. ک. (۱۳۹۲). سالمندی در ایران ۱۴۱۰: هشداری برای نظام سلامت. فصلنامه طب و تزکیه، ۲۲(۲)، 18–9.
کرمی، ب.، محکی، ب.، کریمی، ع.، علیمراد نوری، م.، و تاجور، م. (بیتا). شاخصهای شهر دوستدار سالمند کرمانشاه بر اساس مدل سازمان بهداشت جهانی. پایش، ۲۲(۴)، 401–387.
نکویی، س.، و صابری، ح. (۱۴۰۰). تبیین برنامهریزی فضاهای شهری دوستدار سالمند: مطالعه موردی محله هزار جریب. مدیریت مهندسی و ساخت، ۶(۲)، 54–39.
نوری، ع.، و فارسی، س. (۱۳۹۷). انتظارات سالمندان مقیم آسایشگاه از فرزندانشان. سالمند: مجله سالمندی ایران، ۱۳(۲)، 279–262.
References Afsharkohan, J., & Koolivand, S. (2015). Structured Study of the Quality of Life in the Elderly in Iran (2004-2013). Salmand: Iranian Journal of Ageing, 10(3), 192–201. [Persian] Andrews, G. R. (2001). Promoting health and function in an ageing population. BMJ: British Medical Journal, 322(7288), 728–729. https://doi.org/10.1136/bmj.322.7288.72 Chao, T. S., & Huang, H. (2016). The East Asian age-friendly cities promotion—Taiwan’s experience and the need for an oriental paradigm. Global Health Promotion, 23(1 Suppl), 85–89. https://doi.org/10.1177/1757975916641 Costa, D. L. (2000). The Evolution of Retirement: An American Economic History, 1880-1990. University of Chicago Press. https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/E/bo3623189.html Calvo, E., & Williamson, J.b,. (2008). Old-age pension reform and modernization pathways: Lessons for China from Latin America. Journal of Aging Studies, 22(1). https://doi.org/10.1016/j.jaging.2007.02.004 Estebsari, F., RahimiKhalifeh Kandi, Z., Estebsari, K., & Mostafaei, D. (2020). Elderly Friendly City Concepts and Indicators. Iranian Journal of Health Education and Health Promotion, 8(1), 5–9. https://doi.org/10.29252/ijhehp.8.1.5 Flick, U., Fischer, C., Schwartz, F. W., & Walter, U. (2002). Social Representations of Health Held by Health Professionals: The Case of General Practitioners and Home-care Nurses. Social Science Information, 41(4), 581–602. https://doi.org/10.1177/0539018402041 Flores, R., Caballer, A., & Alarcón, A. (2019). Evaluation of an Age-Friendly City and Its Effect on Life Satisfaction: A Two-Stage Study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(24), 5073. Iranshahi, A., & Ghalehnoee, M. (2020). (2017). An evaluation of urban spaces conformity with the indicators of age-friendly city: The case of Chahar Bagh-e Abbasi Street of Isfahan. Hoviatshahr, 11(2), 67–78. [Persian] Ivan, L., Dikken, J., & van Hoof, J. (2024). Unveiling the experienced age-friendliness of older people in Bucharest: A comprehensive study using the validated Romanian age-friendly cities and communities’ questionnaire and cluster analysis. Habitat International, 143, 102973. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2023.102973 Karami, B., Mahaki, B., Mohammad Karimi Mazhin, A., Alimorad Nori, M., & Tajvar, M. (2023). An Age-Friendly City Indicators of Kermanshah Based on World Health Organization Model. Payesh (Health Monitor), 22(4), 387–401. [Persian] Nekooei, S., & Saberi, H. (2021). Explanation of the planning of elderly-friendly urban spaces, a case study: Hezar Jarib neighborhood. ResearchGate, 6(2), 39-54. [Persian] Nouri, A., & Farsi, S. (2018). Expectations of Institutionalized Elderly From Their Children. Iranian Journal of Ageing, 13(2), 262–279. https://doi.org/10.32598/sija.13.2.262 [Persian] Ollonqvist, K., Palkeinen, H., Aaltonen, T., Pohjolainen, T., Puukka, P., Hinkka, K., & Pöntinen, S. (2008). Alleviating loneliness among frail older people—Findings from a randomised controlled trial. International Journal of Mental Health Promotion, 10(2), 26–34. https://doi.org/10.1080/14623730.2008.9721760 Paiva, N. M. D., Ahmed, N. B., Daniel, F., & Silva, A. G. D. (2018). Age-friendly Coimbra city, Portugal, perception and quality of life in a sample of elderly persons. 24, 1473-1482. https://doi.org/https://doi.org/10.1590/1413-81232018244.08902017 Buffel, T., Phillipson, C., & Scharf, T. (2012). Ageing in urban environments: Developing ‘age-friendly’ cities. Ageing in urban environments: Developing ‘age-friendly’ cities - Tine Buffel, Chris Phillipson, Thomas scharf, 2012. Critical Social Policy. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0261018311430457 Karami, B., Mahaki, B., Mohammad Karimi Mazhin, A., Alimorad Nori, M., & Tajvar, M. (2023). Age‑friendly city indicators of Kermanshah based on World Health Organization model. Payesh, 22(4), 387–401. http://payeshjournal.ir/article-1-2014-fa.html [Persian] Pan, Z., Liu, Y., Liu, Y., Huo, Z., & Han, W. (2024). Age‑friendly neighbourhood environment, functional abilities and life satisfaction: A longitudinal analysis of older adults in urban China. Social Science & Medicine, 340, 116403. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2023.116403 Plouffe, L., & Kalache, A. (2010). Towards global age‑friendly cities: Determining urban features that promote active aging. Journal of Urban Health, 87, 733–739. Rafi, S., & Saif, S. (2020). Age‑friendly communities: Creating a conducive environment for the elderly in India. Journal of Geriatric Medicine, 2(2), 17–24. https://doi.org/10.30564/jgm.v2i2.2313 Sarason, I. G., & Sarason, B. R. (1985). Social support: Insights from assessment and experimentation. In Social support: Theory, research and applications In I. G. Sarason & B. R. Sarason (Eds.), Social support: Theory, research and applications (39–50). Springer Sharqi, A., Zarghami, E., Salehi Kousalari, F., & Olfat, M. (2014). Evaluating status of global indices of age‑friendly city in Tehran metropolis. Urban and Regional Studies, ) 1–22. [Persian] Shokri Yazdi, O., Hayati, A., & Safar, Z. (2015). A comparative study of quality of life between elderly residents in nursing homes and those living with families: A case study of the elderly in Urmia city. Journal of Sociological Studies, 8(28), 77–94. [Persian] Sun, Y., Phillips, D. R., & Wong, M. (2018). A study of housing typology and perceived age‑friendliness in an established Hong Kong new town: A person‑environment perspective. Geoforum, 88, 17–27. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2017.11.001 Tajvar, M., Torabi, M., Dargahi, H., Atashbahar, O., & Sajadi, H. S. (2023). Assessing the Isfahan hospitals based on the World Health Organization’s age‑friendly hospital model: A mixed method study. Salmand: Iranian Journal of Ageing, 18(2), 234–251. [Persian] Van Hoof, J., & Kazak, J. K. (2018). Urban ageing. Indoor and Built Environment, 27(5), 583–586. https://doi.org/10.1177/1420326X18768 Wellman, B., & Wortley, S. (1989). Situating kinship relations in broader networks of social support. Sociological Perspectives, 32, 273–306. https://doi.org/10.2307/1389119 World Health Organization. (2007). Global age‑friendly cities: A guide. Geneva: World Health Organization | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 222 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 41 |
||