| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 458 |
| تعداد مقالات | 3,602 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,505,487 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,991,504 |
ابن فارس به مثابه یک نظریه پرداز برجسته در ادب عربی قدیم مروی مقایسهای بر دو قاموس «مقاییساللغه» و «الصحاح» | ||
| کرسی های نظریه پردازی و نوآوری در علوم انسانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/tbih.2026.12054.1036 | ||
| نویسنده | ||
| علی سلیمی* | ||
| هیئت علمی دانشگاه رازی | ||
| چکیده | ||
| نظریه پردازی در زمینه مباحث زبان و زبان شناسی (فقه اللغه) ریشهای کهن در میراث عربی-اسلامی گذشته دارد و در این میان، ابن فارس (395 هـ. ق.) یکی ازچهرههای برجسته در این عرصه است. او با رویکرد زبان شناسانه منحصر به فرد خود و به واسطه تسلط و تبحری که در زبان عربی و علوم زمان خود داشت، بابی تازه در این مسیر گشود. کتاب گرانسنگ «مقاییس اللغه» حاصل این تلاش طاقت-فرسا است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با مروری مقایسهای میان برخی واژههای دو قاموس«مقاییس اللغه» و «الصحاح» جوهری، به بررسی این اثر، به منزله یک قاموس با مبانی نظری در باب زبان شناسی عربی پرداخته است و در صدد یافتن پاسخ این پرسش است که تفاوت این دو قاموس، در پردازش و شرح و تبیین معانی واژگاه چیست. نتایج پژوهش نشان میدهد که وجه مشترک آن دو، دقت در ثبت و ضبط و تلاش برای حفظ سلامت میراث گذشته بوده اسبت، اما این دو، در شیوه پردازش معانی واژگان، کاملاً متفاوت عمل کردهاند. مقاییس اللغه، فراتر از یک قاموس واژگان و یک کتاب در فقه اللغه عربی قدیم است. او با احصای حوزه یا حوزههای معنایی هر واژه و روند دگرگونی آن، سیر تحولات زبان عربی را رصد نموده است. این اسلوب، به معانی پراکنده واژگان نظمی منطقی بخشیده است و به سبب این ویزگی است که مقاییس اللغه به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ قاموس-نویسی عربی به شمار میآید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فقه اللغه؛ ابن فارس؛ مقاییس اللغه؛ جوهری؛ الصحاح | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||