آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 472 |
| تعداد مقالات | 3,712 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,468,624 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,268,209 |
بررسی انتقال خشکسالی هواشناسی به خشکسالی هیدرولوژیکی و تأثیر آن بر تراز آب مخازن سدهای بوکان، زولا و شهرچای | ||
| مدل‌سازی پیشرفته در مهندسی عمران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/amcen.2026.13990.1089 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا پرویشی* 1؛ توحید شفق2 | ||
| 1گروه مهندسی عمران، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران | ||
| 2گروه مهندسی عمران، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران. | ||
| چکیده | ||
| خشکسالی از مهم‌ترین مخاطرات طبیعی است که می‌تواند از مقیاس جوی به مقیاس هیدرولوژیکی گسترش یابد و با کاهش جریان‌های سطحی، ذخیره مخازن و امنیت تأمین آب را تهدید کند. در این پژوهش، انتقال خشکسالی هواشناسی به خشکسالی هیدرولوژیکی و پیامدهای آن بر تراز آب سدهای بوکان، زولا و شهرچای در شمال‌غرب ایران طی دوره 1980 تا 2024 بررسی شد. برای پایش و کمی‌سازی رخدادها، از شاخص بارش استانداردشده (SPI) و شاخص جریان استانداردشده (SSI) استفاده گردید. سپس ویژگی‌های کلیدی خشکسالی شامل پیک، شدت، مدت و فراوانی استخراج شد و روابط تأخیری میان شاخص‌ها و تغییرات تراز مخزن با تحلیل همبستگی ارزیابی گردید. نتایج نشان داد هر سه حوضه در طول دوره مطالعه، نوسان‌های متعدد ترسالی و خشکسالی را تجربه کرده‌اند و در سال‌های اخیر، شدت رخدادهای خشکسالی افزایش یافته است. شدیدترین خشکسالی هواشناسی در حوضه شهرچای با SPI برابر 4.35- و شدیدترین خشکسالی هیدرولوژیکی در حوضه بوکان با SSI برابر 2.58- مشاهده شد. بیشترین شدت تجمعی خشکسالی هیدرولوژیکی در بوکان (61.20-) و طولانی‌ترین مدت خشکسالی هیدرولوژیکی در زولا (160 ماه) ثبت گردید. تحلیل انتقال خشکسالی نشان داد بیشترین همبستگی SPI و SSI در Lag صفر رخ داده و به‌ترتیب برای بوکان، زولا و شهرچای برابر 0.71، 0.74 و 0.46 است. همچنین واکنش تراز مخازن به خشکسالی دارای تأخیرهای متفاوت بود؛ شهرچای سریع‌ترین و بوکان کندترین پاسخ را نشان داد. این یافته‌ها بر نقش ویژگی‌های حوضه و ظرفیت ذخیره مخزن در کنترل انتقال خشکسالی تأکید کرده و می‌تواند مبنایی برای مدیریت بهره‌برداری، کاهش ریسک و توسعه سامانه‌های هشدار زودهنگام باشد | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| خشکسالی هواشناسی؛ خشکسالی هیدرولوژیکی؛ انتقال خشکسالی؛ تراز مخزن سد | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 66 |
||