آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 458 |
| تعداد مقالات | 3,609 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,551,783 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,997,481 |
تحلیل نقش و کارکرد کهن الگوها در چند داستان بلند عامّۀ فارسی | ||
| پژوهش نامه ادبیات داستانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/rp.2026.12159.2111 | ||
| نویسندگان | ||
| رویا نجفیان کهن1؛ حمیدرضا خوارزمی* 2؛ سید امیر جهادی حسینی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| 2دانشیار بخش زبان و ادبیّات فارسی ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنرکرمان . کرمان، ایران | ||
| چکیده | ||
| ادبیّات عامّیانه، برای غنای هرچه بیشتر آثار خویش، از مفاهیم اسطورهای-کهنالگویی بهره برده است. در این پژوهش، شش اثر بلند ادب عامّه، از این منظر مورد بررسی قرار میگیرد و نشان داده میشود که کدام کهنالگوها، بسامد بیشتری داشتهاند و هدف از کاربرد آنها چه بوده است؟ با ذکر نمونههایی، پژوهش به این نتیجه میرسد، کهنالگوها نه بهعنوان عناصر صرفاً روایی یا تزیینی، بلکه به مثابۀ سازوکارهایی بنیادین در تولید معنا نقش داشتهاند و کهنالگوهایی که در طول اعصار، در پاسخ به بنیادیترین نیازها و ترسهای بشر آفریده شدهاند، بیشترین بسامد را در ادب عامّه یافتهاند. بر همین اساس، کهنالگوها را طبق هدف آفرینش، در دو دستۀ اصلی بررسی کردهایم: الف) کهنالگوهایی که انسان در رویارویی با زندگی و جایگاه خویش در جهانِ هستی، آفریده است (ارتباط با سروش غیبی، پیشگویی و...)، که کارکردی معناپردازانه دارند و جایگاه انسان را در جهان هستی تبیین میکنند؛ ب) کهنالگوهایی که نتیجۀ مواجهۀ انسان با خطرها است و ریشه در ترس از مرگ و تمایل بشر به جاودانگی دارد (آب حیات، رویینتنی و...)، کارکردی دفاعی و روانشناختی داشته و بازتابدهندۀ کوشش بشر برای غلبه بر فنا و ناپایداری زندگیاند. این دو گروه از کهنالگوها با فعّالسازی لایههای ضمیرناخودآگاه جمعی، تجربههای فردی قهرمانان را به الگوهای فرازمانی و فرامکانی پیوند میزنند و از این طریق، علاوه بر پیشبرد پیرنگ و ایجاد تعلیق، به تثبیت باورهای فرهنگی، بازآفرینی اسطورهها و ماندگاری روایتها یاری میرسانند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسطوره؛ کهن الگو؛ ضمیر ناخودآگاه جمعی؛ ادب عامّه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||