| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 472 |
| تعداد مقالات | 3,721 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,783,517 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,384,027 |
بررسی تاثیر نوسانات نرخ ارز و قیمت طلا بر نابرابری درآمدکشور ایران (رهیافتی از مدل کوانتایل) | ||
| مطالعات اقتصاد بخش عمومی | ||
| دوره 5، شماره 3 - شماره پیاپی 17، مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/pse.2026.13896.1259 | ||
| نویسندگان | ||
| خدیجه سیفی1؛ غلامرضا رضایی* 2؛ بیت الله اکبری مقدم3؛ فرشید سلیمی4 | ||
| 1دانشجوی دکترا دانشگاه آزاد قزوین | ||
| 2هیات علمی | ||
| 3عضو هیات علمی دانشگاه آزاد قزوین | ||
| 4عضو هیات علمی | ||
| چکیده | ||
| مقدمه:تحقیق حاضربه بررسی تجربی تأثیرات متغیرهای کلان اقتصادی،بهویژه نوسانات نرخ ارز و قیمت طلا،بر توزیع درآمد درایران میپردازد.با توجه به اهمیت روزافزون نابرابری درآمد به عنوان یک چالش اقتصادی-اجتماعی، این مطالعه تلاش میکند تابا بهرهگیری از روششناسی نوین،درک عمیقتری از سازوکارهای تأثیر این نوسانات برگروههای درآمدی مختلف ارائه دهد. روش:پژوهش حاضر باهدف تبیین رابطه بین نوسانات نرخ ارز وقیمت طلا با نابرابری درآمد در ایران،از مدل رگرسیون کوانتایل استفاده نموده است.دادههای مورد استفاده مربوط به دوره زمانی ۱۴۰۳–۱۳۶۰ بوده و مدل بادر نظر گرفتن اثرات متغیرهای کنترلی همچون تولید ناخالص داخلی سرانه،نرخ بیکاری، حجم تجارت،تشکیل سرمایه ثابت ناخالص،سرمایه انسانی،نوسانات قیمت نفت و نرخ تورم،برآورد شده است.این رویکرد امکان تحلیل اثرات نامتقارن متغیرها رابر دهکهای مختلف درآمدی فراهم میآورد. یافتهها:نتایج حاصل از برآورد مدل بیانگر آن است که نوسانات نرخ ارز و قیمت طلا دارای اثر مثبت و معناداری بر نابرابری درآمد کل جامعه ایران هستند. با این حال، شدت این تأثیر در دهکهای پایینتر درآمدی به طور قابل توجهی بیشتر است،که این امر میتواند ناشی از وابستگی مصرفی این دهکها به کالاهای وارداتی و فقدان داراییهای محافظ ارزش باشد. در مقابل، متغیرهایی چون رشد تولید ناخالص داخلی سرانه، حجم تجارت، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص و سرمایه انسانی، اثرات کاهندهای بر نابرابری درآمد دارند، که این اثرات در دهکهای میانی و پایین بیشتر مشهود است.از سوی دیگر، نرخ بیکاری، نوسانات قیمت نفت و نرخ تورم به ویژه در دهکهای پایین، به عنوان عوامل تشدیدکننده نابرابری عمل میکنند. بحث:شواهد تجربی تحقیق حاضر نشان میدهدکه شوکهای ارزی و قیمتی، پیامدهای نامطلوبی بر توزیع عادلانه درآمد در ایران داشته و به تعمیق شکاف طبقاتی منجر میشوند. سیاستگذاریهای کلان اقتصادی باید با تمرکز بر ایجاد ثبات در بازارهای ارزی و کالایی، کنترل تورم، ارتقاء سطح سرمایه انسانی و هدایت سرمایهگذاری به سمت بخشهای مولد، در جهت کاهش نابرابری و تحقق رشد اقتصادی فراگیر گام بردارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نوسانات نرخ ارز؛ نوسانات قیمت طلا؛ نابرابری درآمد؛ رگرسیون کوانتایل | ||
| مراجع | ||
|
مهدی زاده، سیامک، سخنور، محمد و آخوندزاده، طاهره. (1404). سازوکار انتقال غیرخطی سیاست پولی از کانال سطح تورم در بازار مالی ایران. تحقیقات مالی، 27(4)، 987-1009. 10.22059/frj.2024.380643.1007630 انصاری سامانی، حبیب و خیل کردی، ربابه. (1398). نرخ بیکاری و نابرابری توزیع درآمد (مورد مطالعه: استانهای ایران). پژوهشهای اقتصادی ایران، 24(81)، 157-186. https://doi.org/10.22054/ijer.2019.11689 محمدپور، سیاوش و رضازاده، علی. (1398). بررسی کارایی متغیر طی زمان در بازارهای طلا و ارز ایران. تحقیقات مالی، 21(3)، 448-471. 10.22059/frj.2019.272213.1006790 فلاحتی، ذبیح اله، خلیلی عراقی، منصور، برخورداری دورباش، سجاد و مهرآرا، محسن. (1401). تأثیر تکانههای ارزی بر روی توزیع درآمد در ایران: رهیافت تعادل عمومی محاسبهپذیر (CGE). سیاست گذاری اقتصادی، 14(27)، 39-83. 10.22034/epj.2022.17930.2294 زروکی، شهریار، یوسفی بارفروشی، آرمان و مهری کارنامی، یاسر. (1399). اثر شکاف نرخ ارز و نامتقارنیِ تورم و بیکاری بر نابرابری درآمد در ایران. نظریه های کاربردی اقتصاد، 7(1)، 117-148. 10.22034/ecoj.2020.9423 ساکیان، مرضیه، محمودزاده، محمود، موسوی، میرحسین و ابری، امیر غلام . (1403). آثار نابرابری توزیع درآمد بر ثروت در ایران. مجلس و راهبرد، 31(117)، 75-102. 10.22034/mr.2022.5324.5092 شاکری بستان آباد، رضا و جلیلی، زهرا. (1399). عوامل مؤثر بر نابرابری توزیع درآمد استانی در ایران: رهیافت پانل پروبیت کسری. پژوهش ها و چشم اندازهای اقتصادی، 20(4)، 205-228. https://ecor.modares.ac.ir/article_13477.html شیری، اسما، و خضری، محسن. (1400). نابرابری درآمد و نفرین منابع نفت در ایران. بررسی مسائل اقتصاد ایران، 8(1)، 191-224 https://www.sid.ir/paper/1042380/fa رودری، سهیل، عربی، سید هادی، شاه آبادی، ابوالفضل و عادلی، امیدعلی. (1404). سرریز پویای ریسک میان نرخ ارز، سهام، مسکن و سکه در ایران: شواهدی جدید از مقایسه دوران تحریم و غیرتحریم. راهبرد مدیریت مالی، 13(1)، 93-116. 10.22051/jfm.2025.41262.2718 رضایی، مهدی (1404)، اثر نوسانات قیمت داراییها بر نابرابری درآمد در ایران، چهارمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی و توسعه کسب و کار، https://civilica.com/doc/2392077 مقصودی، عبدی سیّدکلایی، زروکی، شهریار. (1402). تحلیل اثر نامتقارن شکاف نرخ ارز بر رفاه اقتصادی در ایران. پژوهشنامه اقتصاد کلان18(37)، 33-61. 10.22080 10.22080/iejm.2023.26062.1996 Auer, Raphael, Burstein, Ariel, Lein, Sarah M., & Vogel, Jonathan. (2023). Unequal Expenditure Switching: Evidence from Switzerland. The Review of Economic Studies, 91(5), 2572-2603. https://digitalcommons.mainelaw.maine.edu/faculty-publications/163/ Aye, G. C., & Harris, L. (2019). The effect of real exchange rate volatility on income distribution in South Africa (No. 2019/29). WIDER Working Paper. Boehnert, Lukas, de Ferra, Sergio, Mitman, Kurt & Romei, Federica. (2025). Monetary Policy in Currency Unions with Unequal Countries. IZA Discussion Paper No. 17950. URL: https://www.jstor.org/stable/resrep71093 Bourgi, Sam. (2026). American Workers Lost 77% of Purchasing Power as Gold Hits $4,424. InvestorsObserver. Candil, Manuel. (2008). Real exchange rate volatility and its impact on economic growth. Journal of Economic Integration, 23(4), 892-918. Davila-Fernandez, Marwil J., & others. (2025). FX-constrained growth: Fundamentalists, chartists and the dynamic trade-multiplier. ArXiv: 2508.02252. https://doi.org/10.48550/arXiv.2508.02252 Destek, Mehmet Akif, Sinha, Avik & Sarkodie, Samuel Asumadu. (2020). the relationship between financial development and income inequality: The role of globalization. Journal of Environmental Management, 276, 111-128. Fallahi, Z., Khalili Araghi, M., Barkhordari Dorbash, S., & Mehrara, M. (2022). The impact of currency shocks on income distribution in Iran: A computable general equilibrium (CGE) approach. Economic Policy, 14(27), 39-83. doi: . 10.22034/epj.2022.17930.2294 [In Persian] Gunay, S., Váradi, K., & Felföldi-Szűcs, N. (2026). The role of gold in bubble formation in the US equity market and bitcoin. Quality & Quantity, 1-32. https://link.springer.com/article/10.1007/s11135-026-02677-2 Li, Yu & Umair, Muhammad. (2023). Exchange rate fluctuations and income distribution: A panel data analysis. Economic Modelling, 118, 106-124. Maghsoudi, A. S., & Zarouki, S. (2023). Analysis of the asymmetric effect of exchange rate gap on economic welfare in Iran. Macroeconomics Research Letter, 18(37), 33-61. 10.22080/iejm.2023.26062.1996 [In Persian] McLeay, Michael & Tenreyro, Silvana. (2026). Dollar Dominance and the Transmission of Monetary Policy. The Quarterly Journal of Economics, 141(1), 605-666. https://academic.oup.com/qje/article-abstract/141/1/605/8261558 Mehdi Zadeh, S., Sokhanvar, M., & Akhundzadeh, T. (2025). Nonlinear transmission mechanism of monetary policy through inflation channel in Iran's financial market. Financial Research, 27(4), 987-1009. doi: 10.22059/frj.2024.380643.1007630 [In Persian] Mohammadpour, S., & Rezazadeh, A. (2019). Investigating time-varying efficiency in Iran's gold and currency markets. Financial Research, 21(3), 448-471. 10.22059/frj.2019.272213.1006790 [In Persian] Parsons, Brandon & Rabhi, Ayoub. (2025). shifting sands: How exchange rate volatility shapes income distribution in high-income countries. Structural Change and Economic Dynamics, 73, 89-100. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2024.12.021 Rezaei, M. (2025). The effect of asset price volatility on income inequality in Iran. Fourth International Congress on Management, Economics, Humanities and Business Development. https://civilica.com/doc/2392077 [In Persian] Rodari, S., Arabi, S. H., Shahabadi, A., & Adeli, O. A. (2025). Dynamic risk spillover among exchange rate, stocks, housing and gold coins in Iran: New evidence from comparing sanctions and non-sanctions periods. Financial Management Strategy, 13(1), 93-116. 10.22051/jfm.2025.41262.2718 [In Persian] Sahu, Pritish Kumar, Solanki, Ujjaval & Kumar, Ankit. (2022). monetary policy and income inequality: Evidence from emerging economies. Journal of Economic Asymmetries, 25, e00245. Sakian, M., Mahmoudzadeh, M., Mousavi, M. H., & Abri, A. G. (2024). The effects of income distribution inequality on wealth in Iran. Majlis & Strategy, 31(117), 75-102. 10.22034/mr.2022.5324.5092 [In Persian] Samani Ansari, H., & Kheyl Kordi, R. (2019). Unemployment rate and income distribution inequality (Case study: Provinces of Iran). Iranian Economic Research, 24(81), 157-186. https://doi.org/10.22054/ijer.2019.11689 [In Persian] Shakeri Bostanabad, R., & Jalili, Z. (2020). Factors affecting provincial income distribution inequality in Iran: A fractional panel probit approach. Economic Research and Perspectives, 20(4), 205-228. https://ecor.modares.ac.ir/article_13477.html [In Persian] Shiri, A., & Khezri, M. (2021). Income inequality and oil resource curse in Iran. Iranian Economic Issues Review, 8(1), 191-224. https://www.sid.ir/paper/1042380/fa [In Persian] Tanin, Tauhidul Islam, Sarker, Md Ruhul & Hamid, Md Abdul. (2021). Gold as a hedge against inflation: Evidence from emerging economies. Resources Policy, 72, 102-118. Zarouki, S., Yousefi Barfrooshi, A., & Mehri Karnami, Y. (2020). The effect of exchange rate gap and asymmetry of inflation and unemployment on income inequality in Iran. Applied Economic Theories, 7(1), 117-148. 10.22034/ecoj.2020.9423 [In Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 92 |
||