آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 470 |
| تعداد مقالات | 3,689 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,993,734 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,160,373 |
برآورد پارامترهای ژنتیکی صفات زراعی جو در جمعیت حاصل از تلاقی ژنوتیپ وحشی و رقم زراعیPanaka | ||
| بیوتکنولوژی و بیوشیمی غلات | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/cbb.2026.14770.1168 | ||
| نویسندگان | ||
| الهه سارویی1؛ کیانوش چقامیرزا* 2؛ عبدالله نجفی3؛ لیلا زارعی4 | ||
| 1گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| 2گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه ، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| 4گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: جو زراعی Hordeum vulgare L.)) چهارمین غله مهم دنیا و یکی از محصولات راهبردی در تغذیه دام و تأمین امنیت غذایی پایدار است. افزایش عملکرد و بهبود ارزش تغذیه‌ای و کیفیت دانه از اهداف مهم برنامه‌های به‌نژادی جو به شمار می‌رود. استفاده از ژرم‌پلاسم وحشی می‌تواند علاوه بر افزایش تنوع آللی ژن‌های موجود، منابع ژنتیکی جدیدی برای بهبود صفات مطلوب فراهم کند. ارزیابی این تنوع و برآورد سهم عوامل ژنتیکی و محیطی نیز برای شناسایی صفات با قابلیت انتخاب بالا و بهره‌برداری مؤثر از تنوع موجود ضروری است. مواد و روش‌ها: در این پژوهش، 154 لاین جمعیت F2:3 حاصل از تلاقی رقم زراعی Panaka و ژنوتیپ وحشی TN-1717 در سال زراعی 99-1398 در قالب طرح آلفالاتیس با دو تکرار و در سه خط یک متری با فاصله خطوط 5/22 سانتی‌متر در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در شرایط دیم کشت شد. صفات اندازه‌گیری شده شامل ارتفاع بوته؛ طول پدانکل، طول سنبله، طول ریشک، وزن سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن دانه در سنبله، تعداد سنبله در بوته، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و وزن هزار دانه بود. پس از انجام تجزیه واریانس، پارامترهای ژنتیکی شامل واریانس‌های ژنتیکی، فنوتیپی و محیطی، ضرائب تنوع فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی، وراثت‌پذیری عمومی و درصد پیشرفت ژنتیکی بر میانگین برای صفات مختلف محاسبه شد. یافته‌ها: براساس نتایج تجزیه واریانس تفاوت معنی‌داری بین لاین‌ها از نظر همه صفات وجود داشت. عملکرد دانه، وزن دانه در سنبله و وزن سنبله به-ترتیب با 19/45، 30/29 و 09/29 درصد دارای بیشترین تنوع ژنوتیپی و صفات عملکرد دانه، وزن سنبله و وزن دانه در سنبله به‌ترتیب با 55/48، 97/33 و 51/33 درصد بیشترین مقدار ضریب تنوع فنوتیپی را داشتند. عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله و طول سنبله به‌ترتیب با 64/86، 03/82 و 43/77 درصد بیشترین مقدار وراثت‌پذیری و عملکرد بیولوژیک، طول سنبله، وزن سنبله، وزن دانه در سنبله، تعداد دانه در سنبله و عملکرد دانه به‌ترتیب با 35/23، 12/45، 32/51، 79/52، 07/53 و 65/86 درصد مقدار بالایی درصد پیشرفت ژنتیکی بر میانگین داشتند. واریانس ژنتیکی در صفات طول سنبله، وزن سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن دانه در سنبله، عملکرد دانه و وزن هزار دانه سهم بیشتری در واریانس فنوتیپی داشت و در صفات دیگر بخش عمده تنوع فنوتیپی ناشی از تغییرات محیطی بود و با مقادیر متوسط یا پایین وراثت‌پذیری و پیشرفت ژنتیکی همراه بود. نتیجه‌گیری: طول سنبله، وزن سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن دانه در سنبله، عملکرد دانه و وزن هزار دانه سهم بالاتر واریانس ژنتیکی، همراه با وراثت‌پذیری و پیشرفت ژنتیکی بالا، روش گزینش توصیه می‌شود. در مورد سایر صفات، به‌دلیل اثرگذاری عوامل غیر ژنتیکی در بروز فنوتیپ، گزینش مستقیم کارایی لازم را نداشته و استفاده از روش‌های اصلاحی دیگر ضروری است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| پاسخ به انتخاب؛ پیشرفت ژنتیکی؛ واریانس ژنتیکی؛ وراثت‌پذیری؛ Hordeum vulgare | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||