آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 470 |
| تعداد مقالات | 3,702 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,171,413 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,206,534 |
سازوکارهای التقاط افسانه‌ها، اساطیر، شخصیّت‌ها و مفاهیم دینی در نسخۀ خطی «داستان بهرام گور و حُسن‌بانوی پری‌زاد» | ||
| پژوهشنامه متون ادبی دوره عراقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ltip.2026.14546.1451 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا گیلکی1؛ قهرمان شیری* 2 | ||
| 1دانش‌آموختۀ دکتری دانشگاه خوارزمی (تهران، ایران) | ||
| 2عضو هیآت علمی دانشگاه بوعلی سینا | ||
| چکیده | ||
| داستان‌های عامیانۀ فارسی از مهم‌ترین بسترهای تداوم و بازآفرینی عناصر اساطیری، دینی و روایی در فرهنگ ایرانی به شمار می‌روند. نسخۀ خطی داستان بهرام گور و حسن‌بانوی پری‌زاد از جمله آثاری است که در آن لایه‌های گوناگون فرهنگی و اعتقادی در قالب روایتی واحد به هم آمیخته‌اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از رویکرد التقاط به بررسی سازوکارهای تلفیق افسانه‌ها، اساطیر، شخصیت‌ها و مفاهیم دینی در این روایت می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که متن از یک سو عناصر برجای‌مانده از سنت‌های اساطیری ایران باستان، همچون نقش دیوان، پریان، موجودات جادویی و بن‌مایه‌های قهرمانی را حفظ کرده و از سوی دیگر آن‌ها را در چارچوبی اسلامی بازتفسیر کرده است. حضور پررنگ حضرت سلیمان، ابزارهای سلیمانی، دیوان فرمان‌بردار و ارجاعات قرآنی از مهم‌ترین نمودهای این فرایند است. همچنین تحلیل تطبیقی بن‌مایه‌ها نشان می‌دهد که روایت از الگوهای جهانی قصه‌های پریان، از جمله «عروسِ پری و جامۀ ربوده‌شده» و ساختارهای روایی شناخته‌شده در قصه‌های جادویی بهره گرفته است. بررسی ساختار داستان بر اساس ریخت‌شناسی پراپ نیز نشان می‌دهد که التقاط تنها در سطح محتوا عمل نمی‌کند، بل‌که در سازمان روایی اثر نیز حضور دارد و الگوهای جهانی قصه‌های جادویی را با محتوای بومی و اسلامی درهم می‌آمیزد. ازاین‌رو، داستان بهرام گور و حسن‌بانوی پری‌زاد را می‌توان نمونه‌ای شاخص از هم‌زیستی و بازآفرینی سنت‌های اساطیری، دینی و عامیانه در ادبیات روایی فارسی دانست. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بهرام گور و حسن‌بانوی پری‌زاد؛ دیو؛ پری؛ سلیمان؛ ادبیات عامیانۀ | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||