آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 472 |
| تعداد مقالات | 3,712 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,468,590 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,268,179 |
ارزیابی سازگاری و عملکرد دانه برخی لاین‌های برنج (.Oryza sativa L) شمال ایران | ||
| بیوتکنولوژی و بیوشیمی غلات | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/cbb.2026.14611.1164 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا ترنگ* 1؛ مریم حسینی چالشتری2 | ||
| 1دانشیار، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| 2دانشیار، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران. | ||
| چکیده | ||
| چکیده مقدمه: برنج بعد از گندم به‌عنوان مهم‌ترین غله در جهان است که نقش موثری در اقتصاد کشاورزی ایران دارد. حفظ پایداری و افزایش تولید برنج در کشور مستلزم توسعه زمینه ژنتیکی ارقام برنج ایرانی با کیفیت عالی می‌باشد. در این راستا ارزیابی سازگاری و عملکرد دانه لاین‌های خالص در معرفی رقم جدید از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف این تحقیق ارزیابی سازگاری و عملکرد دانه، تعداد هشت لاین جدید برنج با کیفبیت مطلوب به همراه رقم هاشمی به عنوان شاهد در شرایط اقلیمی شمال کشور بود. مواد و روش‌ها: به منظور ارزیابی سازگاری و عملکرد دانه، این آزمایش با تعداد 5 لاین جدید منتخب از آزمایش خالص‌سازی توده محلی برنج هاشمی، یک لاین خالص‌شده رقم هاشمی(TH1)، یک لاین منتخب حاصل از تلاقی علی‌کاظمی / دیلمانی (TH2) و یک لاین منتخب حاصل از تلاقی هاشمی/ دیلمانی (TH3) به همراه رقم هاشمی به عنوان شاهد، جمعاً 9 تیمار در سه منطقه (موسسه تحقیقات برنج در رشت، ایستگاه تحقیقات برنج چپرسر و شهرستان لنگرود) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به مدت 3 سال مورد ارزیابی قرار گرفتند. در طول فصل رشد، یادداشت‌برداری‌های لازم از ارتفاع بوته، روز تا رسیدن کامل، طول خوشه، تعداد دانه پر در خوشه، تعداد پنجه و عملکرد دانه انجام شد. پس از برداشت، صفات فیزیکی دانه (طول دانه، عرض دانه، شکل دانه) و صفات شیمیایی تعیین کننده کیفیت برنج (میزان آمیلوز، درجه حرارت ژلاتینی شدن) نیز در آزمایشگاه کیفیت موسسه تحقیقات برنج مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از نرم افزار MSTATC نسخه 42/1 مورد تجزیه واریانس قرار گرفتند و مقایسه میانگین به روش توکی انجام شد. تجزیه مرکب با فرض تصادفی بودن سال‌ها و مکان‌ها و ثابت بودن تیمارها برای صفت عملکرد دانه انجام پذیرفت. قبل از تجزیه واریانس مرکب آزمون یکنواختی خطاهای آزمایش‌های مختلف با آزمون بارتلت انجام شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه واریانس ساده صفات نشان داد که لاین‌های مورد بررسی از نظر صفت عملکرد دانه در هر سه منطقه طی سال‌های مورد بررسی اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال 1 درصد با هم داشتند. نتایج تجزیه مرکب صفت عملکرد دانه نشان داد که اثر سال در مکان، ژنوتیپ در سال، ژنوتیپ در مکان و ژنوتیپ در سال در مکان معنی‌دار نبود. مقایسه میانگین عملکرد دانه برای همه سال‌ها و مکان‌ها در هر یک از ژنوتیپ‌های مورد بررسی نشان داد که لاین TH2 در تمام سال‌ها و مکان‌ها دارای بیشترین میزان میانگین عملکرد دانه بود. لاین TH2 با میانگین عملکرد5371 کیلوگرم در هکتار، طول خوشه 27 سانتی‌متر، دارای ارتفاع بوته 150 سانتی‌متر، زود‌رس (108 روز) و دانه‌بلند (2/7 میلی‌متر) بوده و از کیفیت پخت عالی (مقدار آمیلوز21 درصد، درجه حرارت ژلاتینی شدن 25/4 سانتی‌گراد) برخوردار بود. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، لاین TH2 به‌دلیل برتری عملکرد و دارا بودن خصوصیات کیفی مشابه رقم هاشمی، مورد گزینش قرار گرفت و جهت بررسی بیشتر و آزادسازی به عنوان رقم جدید برنج در شمال کشور انتخاب شد. واژه‌های کلیدی: برنج، سازگاری، ژنوتیپ، عملکرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| برنج؛ سازگاری؛ ژنوتیپ؛ عملکرد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||