آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 472 |
| تعداد مقالات | 3,724 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,951,895 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,428,888 |
تحلیل افعال حرکتی مسیرنما در باهم‌آیی با حرف اضافۀ «از» در پیکرۀ حاصل از چهار کتاب درسی دورۀ ابتدایی | ||
| کرسی های نظریه پردازی و نوآوری در علوم انسانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/tbih.2026.14032.1053 | ||
| نویسندگان | ||
| اعظم علیجانی1؛ مسعود قیومی* 2؛ مریم مسگرخویی3؛ حوریه احدی4 | ||
| 1فارغ‌التحصیل دکتری از موسسه آموزش عالی علوم شناختی | ||
| 2پژوهشکده زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی | ||
| 3فرهنگستان زبان و ادب فارسی | ||
| 4پژوهشکده زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی | ||
| چکیده | ||
| باهم‌آیی واژه‌ها و توالی‌های واژگانی برای زبان‌آموزان همواره چالش‌برانگیز است. در پژوهش حاضر به بررسی پیکره‌بنیان حرف اضافۀ «از» در باهم‌آیی با افعال حرکتی مسیرنما در پیکره‌های زبانی می‌پردازیم تا بتوان در تبیین چندمعنایی این حرف اضافه کارآمد باشد. دانش مربوط به هر حرف اضافه، به‌مثابۀ مقوله‌ای فضایی، مستلزم اکتساب دانش فضایی است؛ دانشی که از طریق تجربه و حرکت در محیط شکل می‌گیرد. حرکت یکی از مفاهیم بنیادین در حوزۀ شناخت و ادراک انسانی و پیوندخورده با مفهوم فضا است و بدون آن معنای کاملی نمی‌یابد. در این پژوهش، از پیکرۀ متنی کتب درسی فارسی، علوم، هدیه‌های آسمانی و مطالعات اجتماعی پایۀ اول تا ششم دبستان استفاده شده است. نخست، زیرپیکره‌ای مشتمل بر جملات حاوی حرف اضافۀ «از» استخراج می‌شود. سپس افعال حرکتی حقیقی شناسایی و افعال مسیرنما از افعال شیوه‌نما تفکیک می‌گردد. در ادامه، جزئیات مسیر در چهار درس یادشده بررسی و مقایسه می‌شود. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از رویکرد تالمی (2000) و فرز (2008) در چارچوب معناشناسی شناختی انجام می‌پذیرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تنوع و بسامد جزئیات مسیر (۱۹ گونۀ شناسایی‌شده) و نیز صورت‌های فعلی در چهار درس متفاوت است. این تفاوت‌ها بیانگر انطباق محتوای زبانی با بافت آموزشی و اهداف هر درس است. پرکاربردترین انواع مسیر عبارت‌اند از «بیرون از زمینه» و «دور از زمینه». نتایج این پژوهش کارآمدی رویکرد پیکره‌بنیان و تمرکز بر باهم‌آیی «فضا–حرکت» را در ساده‌سازی آموزش مفاهیم چندمعنای حروف اضافه برای زبان‌آموزان تأیید می‌کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| باهم‌آیی، افعال حرکتی، مسیرنما، حرف اضافۀ «؛ از»؛ ، جزئیات مسیر | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 14 |
||