آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 472 |
| تعداد مقالات | 3,738 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,359,178 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,527,160 |
ظهور و افول «قصه‌های مجید»: تحلیل جامعه‌شناختی عوامل درون‌متنی و برون‌متنی بر پایۀ نظریات اسکارپیت و چمبرز | ||
| پژوهش نامه ادبیات داستانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/rp.2026.12712.2171 | ||
| نویسنده | ||
| جواد دهقانیان* | ||
| زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| یافتن عوامل مؤثر بر ماندگاری یا افول یک اثر ادبی، از مسائل دشوار اما ضروری در مطالعات ادبی است. مسألة اصلی آن است که مجموعه‌داستان «قصه‌های مجید» در دهه‌های نخست انتشار با اقبال گسترده مواجه شد، اما در دهه‌های اخیر این اقبال به شدت کاهش یافته است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل جامعه‌شناختی علل این فراز و فرود است. روش تحقیق کیفی از نوع تحلیل اسنادی بوده و با بررسی آمارهای نشر، داده‌های جمعیتی و تحلیل محتوای ۲۲ داستان، انجام شده است. چارچوب نظری تلفیقی از جامعه‌شناسی ادبیات اسکارپیت و نظریة «خوانندة نهفته» چمبرز می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد موفقیت اولیه حاصل هماهنگی شش عامل برون‌متنی (توزیع رسانه‌ای، رشد سواد، بافت روستایی-شهری، گفتمان ضدغربی، خلأ نشر، سلطة رئالیسم) و چهار عامل درون‌متنی (زبان محاوره‌ای، شخصیت همذات‌پندار، طنز موقعیت، ساختار اپیزودیک) بوده است. از دهة هشتاد به بعد تغییرات ساختاری نظیر شهرنشینی، آپارتمان‌نشینی، ظهور ژانرهای فانتزی، کاهش نقش رسانة ملی، باعث گسست میان «خوانندة نهفته» و خوانندة واقعی امروز شده است. نتیجه آن که قصه‌های مجید نمونۀ پیوند «روح زمانه» با ساختارهای روایی است و افول آن پایان طبیعی یک دورۀ فرهنگی را رقم می‌زند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جامعه‌شناسی ادبیات؛ خوانندة نهفته؛ عوامل برون‌متنی؛ عوامل درون‌متنی؛ قصه‌های مجید | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||