آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 473 |
| تعداد مقالات | 3,746 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,630,856 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,595,778 |
دریچه‌ای به فرهنگ و ادب ایرانیان قبل از اسلام آبشخور فکری سعدی در مضمون «تأثیر نفرین ستمدیدگان» | ||
| پژوهشنامه متون ادبی دوره عراقی | ||
| مطالب عمومی، دوره 7، شماره 3، مهر 1405، صفحه 177-180 اصل مقاله (241.63 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ltip.2026.4590 | ||
| نویسنده | ||
| وحید سبزیان پور | ||
| استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| سعدی از ظالمی میگوید که با ستم به بیچارگان انبارها پر کرده بود، وقتی آتش به کالای او افتاد و از بستر نرمش به خاکستر گرم انداخت، با حسرت و حیرت پرسید: نمیدانم این آتش از کجا به خرمن من رسید؟ جواب میشنود از دل درویشان: حذر کن ز درد درونهای ریش بهم برمکن تا توانی دل که ریش درون عاقبت سر کند[i] که آهی جهانی بهم برکند[ii] (همان: 78) خرابی کند مرد شمشیر زن نه چندان که دود دل طفل و زن[iii] (بوستان) بر ارباب فضل ودانش امری بدیهی است که زشتی و بدی ستم، از مضامین اسلامی است و به راحتی میتوان با یک جستجوی ساده، شواهد و منابع آن را در فرهنگ اسلامی پیدا کرد. محفوظ این مضمون سعدی را برگرفته از مضامین عربی دانسته است: الظُّلمُ نَارٌ فَلا تُحِقِّر صَغِیرَتَهُ لَعَلَّ جَذوَةِ نَارٍ أحرَقَت بَلَدا (روض الاخیار، نقل از محفوظ، 1336: 191) ستم آتش است پس کوچک آن را حقیر مپندار، زیرا یک جرقة آتش یک شهر را میسوزاند. [i]. حافظ: خوش باش که ظالم نبرد راه به منزل [ii]. فردوسی از زبان انوشروان به خطر نفرین برای حکومت سخن میگوید: نخسبد کسی با دلی دردمند / که از درد او بر من آید گزند [iii]. در حکمتهای منسوب به علی (ع) در غرر الحکم آمده است: أَنْفَذُ السِّهامِ دَعْوَةُ المَظْلُومِ: مؤثرترین نیزه، نفرین ستمدیده است. در تعبیر سعدی و حکمت منسوب به امام علی (ع) نفرین، به سلاح کشنده و مرگبار تشبیه شده در یکی شمشیر، در دیگری نیزه. نکتة قابل تأمل اینکه در هردو تعبیر یک تشبیه تفضیل و پنهان وجود دارد. خطر آه مظلوم بیشتر از خطر شمشیر و نفرین دردمند برندهتر و نافذتر از نیزه است. عین این تشبیه در اشعار سنایی دیده میشود: آه مظلوم در سحر به یقین / بتر از تیر و ناوک و زوبین | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| انوشروان؛ حکمت؛ فردوسی؛ سعدی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5 |
||