| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 473 |
| تعداد مقالات | 3,749 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,791,233 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,636,261 |
از خسرو و شیرین نظامی تا فرهاد و شیرین وحشی بافقی: بازنمایی و تحول استعارههای مفهومی عشق | ||
| پژوهشنامه متون ادبی دوره عراقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ltip.2026.14463.1445 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا پاشایی* 1؛ اکرم صفری2؛ زهرا کوماسی زاده3 | ||
| 1گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 2استادیار، علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 3دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| عشق یکی از بنیادیترین مفاهیم انتزاعی در ادبیات غنایی فارسی است که از طریق شبکهای از استعارههای مفهومی بازنمایی میشود. «خسرو و شیرین» نظامی، بهعنوان یکی از آثار برجستۀ دورۀ عراقی، در شکلگیری این الگوهای مفهومپردازی جایگاهی مهم دارد و بازتاب آن را میتوان در روایتهای پسین این داستان پی گرفت. پژوهش حاضر با هدف بررسی بازنمایی و تحول استعارههای مفهومی عشق از «خسرو و شیرین» نظامی تا «فرهاد و شیرین» وحشی بافقی، بر اساس نظریۀ استعارۀ مفهومی لیکاف و جانسون، انجام شده است. پژوهش از نظر رویکرد کیفی و از نظر روش، تحلیل محتوای قیاسی ـ استقرایی است و دو منظومه را در نسبت با یکدیگر بررسی میکند. در متن وحشی، ۵۱۲ عبارت استعاری شناسایی و در قالب ۱۷ کلاناستعاره طبقهبندی شد. یافتهها نشان داد ۴۷ درصد استعارهها ساختاری و ۵۳ درصد هستیشناختیاند و نمونهای از استعارههای جهتی مشاهده نشد. پربسامدترین الگوها عبارتاند از: «عشق، آتش است» (۲۱/۱ درصد)، «عشق، سفر/راه است» (۱۴/۸ درصد)، «عشق، رنج و اندوه است» (۱۲/۵ درصد) و «عشق، جاندار/انسان است» (۸/۴ درصد). نتایج نشان داد مفهومپردازی عشق در وحشی در امتداد سنت نظامی تداوم یافته، اما در برخی الگوها با تغییر کانون عاطفی و روایی، صورتی متفاوت یافته است. شبکۀ استعاری عشق در وحشی با تأکید بر سوزندگی، رنج و مسیرمندی، تجربهای عینیتر و تراژیکتر از عشق را بازنمایی میکند | ||
| کلیدواژهها | ||
| عشق؛ استعارۀ مفهومی؛ زبانشناسی شناختی؛ فرهاد و شیرین؛ وحشی بافقی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||