آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 468 |
| تعداد مقالات | 3,644 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,647,296 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,055,633 |
تأمینکنندگان غذای محروم از غذا: تحلیل مکانی-زمانی و پیشبینی ناامنی غذایی با استفاده از هوش مصنوعی مکانی (GeoAI) در نواحی روستایی ایران در دهه اخیر | ||
| جغرافیا و پایداری محیط | ||
| دوره 16، شماره 3 - شماره پیاپی 60، مهر 1405، صفحه 89-109 اصل مقاله (2.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22126/ges.2026.13727.2970 | ||
| نویسندگان | ||
| علی گلی* 1؛ وحید ملکی2 | ||
| 1بخش جامعهشناسی و برنامهریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| 2بخش مهندسی عمران و محیطزیست، دانشکده عمران، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ناامنی غذایی در ایران طی سالهای اخیر تحت تأثیر تورم بالا، کاهش قدرت خرید خانوارها و اصلاحات اساسی در سیاستهای یارانهای تشدید شده است. اگرچه ناامنی غذایی همواره با نابرابریهای منطقهای قابلتوجهی همراه بوده، اما در سالهای اخیر بهطور فزایندهای به مناطق روستایی گسترش یافته است. رویکردهای متعارف سنجش ناامنی غذایی غالباً از درک ناهمگنی فضایی درونسرزمینی ناتواناند. این مطالعه با هدف رفع این کاستی، پویاییهای فضایی–زمانی و ناهمگنی مکانی ناامنی غذایی در نواحی روستایی ایران را بررسی کرده و الگوهای احتمالی آن را با بهرهگیری از چارچوبی مبتنی بر هوش مصنوعی مکانی (GeoAI) پیشبینی میکند. در این پژوهش از شاخصهای فاستر–گریر–ثوربک (FGT) مبتنی بر دادههای سالانه طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوار (HIES) طی دوره ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ استفاده شده است. الگوهای خوشهبندی و پویاییهای مکانی با بهرهگیری از شاخص موران (Moran’s I) و شاخصهای محلی وابستگی فضایی (LISA) ارزیابی شدهاند. نتایج نشان داد که در سال ۱۳۹۲ حدود 39% از خانوارهای نمونه در 110 شهرستان با ناامنی غذایی مواجه بودهاند که عمدتاً در مناطق مرکزی، شرقی و جنوبی کشور متمرکز بوده است. در بازه ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲، شیوع ناامنی غذایی به بیش از 60% افزایش یافته و دامنه جغرافیایی آن به 250 شهرستان گسترش یافته است. شکاف ناامنی غذایی - بهعنوان فاصله از حداقل نیاز روزانه ۲۱۰۰ کیلوکالری - از 24% در سال ۱۳۹۲ به بیش از 27% در سال ۱۴۰۲ افزایش یافته و شدت ناامنی غذایی نیز حدود 13% رشد کرده است. برآوردها تا سال ۱۴۰5 نشان میدهد که بیش از 60% خانوارها ممکن است با ناامنی غذایی مواجه شوند. یافتهها بر ضرورت فوری اتخاذ سیاستهای تثبیت اقتصادی و مداخلات منطقهای هدفمند در حوزه امنیت غذایی تأکید دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ناامنی غذایی؛ کالری استاندارد روزانه؛ شاخص FGT؛ هوش مصنوعی مکانی (GeoAI)؛ نواحی روستایی ایران | ||
| مراجع | ||
|
اکبرپور، مریم؛ مهدوی دامغانی، عبدالمجید؛ دیهیم فرد، رضا؛ ویسی، هادی (1396) نقش الگوی مصرف شیر، میوه و سبزیجات بر امنیت غذایی. پایش. 16 (6)،733-726.
اکبری، محمدرضا؛ پیش بهار، اسماعیل؛ دشتی، قادر (1399). شناسایی عوامل مؤثر بر ناامنی غذایی خانوارهای روستایی ایران: کاربرد الگوی لاجیت ترتیبی تعمیمیافته. فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 9(35)، 125-91.
باقری، مهرداد؛ حداد، حنانه؛ شیروانیان، عبدالرسول (1398). بررسی رابطه امنیت غذایی و فقر درآمدی در مناطق روستایی استان گیلان: مطالعه موردی شهرستان املش. روستا و توسعه، 22(4 (پیاپی 88))، 170-157.
جزایری، ابوالقاسم؛ صمیمی، بیتا (1375). بررسی روند الگوی مصرف مواد غذایی و انرژی در مناطق شهری و روستایی ایران طی سالهای 1362–1371. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 14(1)، 248-218.
جعفری ثانی، مریم؛ بخشوده، محمد (1387). بررسی توزیع مکانی فقر و ناامنی غذایی خانوارهای شهری و روستایی به تفکیک استانی در ایران. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 16(1)، 103-123.
رضائیفر، مریم؛ خلیلیان، صادق؛ نجفی علمدارلو، حامد (1401). پراکنش مکانی ناامنی غذایی در منطقههای شهری و روستایی ایران. اقتصاد کشاورزی (اقتصاد و کشاورزی)، 16(1)، 121-99.
رفعتی، محسن؛ شعبانزاده خوشرودی، مهدی؛ جاودان، ابراهیم (1400). مصرف مواد مغذی، تنوع و امنیت غذایی در دهکهای درآمدی استان تهران. اقتصاد و توسعه کشاورزی (علوم و صنایع کشاورزی)، 35(2)، 160-147.
شعبانزاده خوشرودی، مهدی؛ جاودان، ابراهیم؛ حیدری کمالآبادی، رضا (1403). بررسی الگوی مصرف غذا و عوامل اثرگذار بر آن در مناطق شهری ایران. فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 13(51)، 121-95.
شعبانزاده خوشرودی، مهدی؛ جاودان، ابراهیم؛ اسفنجاری کناری، رضا (1401). ارزیابی اثر سطوح درآمدی بر امنیت غذایی خانوارها در استان تهران. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 30(117)، 186-155.
علمی، زهرا (میلا)؛ گیلک آبادی، محمدتقی؛ پورقربان، محمدرضا (1386). محاسبة شاخص قیمتی اصلاح فقر شهری و روستایی ایران در سال 1383. فصلنامه تحقیقات اقتصادی، 42(4)، 21-1.
مرکز آمار ایران (1402) چکیده نتایج طرح درآمد – هزینه خانوار (سالهای 1392 تا 1402)، تهران، مرکز آمار ایران. https://amar.org.ir/ cost-and-income | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 134 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 33 |
||